| คำฉันท์ (21) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ (9)
บทกวี, ผญา, คำกลอน ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม | วันที่ 24 มิถุนายน 2559 | ผู้บันทึก: xers | ผู้ชม: 1,127

หัวล้านชนกัน_ลุงนิดใจดี

ภาพโดย: ลุงนิดใจดี

คำฉันท์ วรรณลีลามรดกชาติ (๒๑)
อ่าน (ใหม่) สมุทโฆษคำฉันท์ (๙)
ทองแถม นาถจำนง

เรื่อง “หัวล้านชนกัน”

“หัวล้านชนกัน” เป็นการละเล่นแข่งขันที่ชาวไทยนิยมในสมัยกรุงศรีอยุธยา คนหัวล้านที่มาชนกันได้รับเงินตอบแทน ฝ่ายชนะจะได้เงินมากขนาดซื้อทาสซื้อวัวได้เลยทีเดียว

เนื้อหาในวรรณคดีโบราณ นอกจากงดงามด้านวรรณศิลป์แล้ว ยังมีคุณค่าทางด้านประวัติวัฒนธรรม และ ประวัติศาสตร์ ด้วย เช่น โคลงประพาสคล้องช้าง นครสวรรค์ ของหลวงศรีมโหสถ บันทึกเวลาที่ถูกต้อง ช่วยแก้ไขข้อผิดพลาดในพงศาวดารได้, กาพย์ห่อโคลง ของหลวงศรีมโหสถ บรรยายการแต่งกายของคนอยุธยาสมัยสมเด็จพระนารายณ์ไว้ชัดเจน

การแข่งขันชนหัวล้าน ก็มีบันทึกไว้ในวรรณคดีเช่นกัน ที่จำได้มี “สมุทโฆษคำฉันท์” ของพระมหาราชครู, บุณโณวาทคำฉันท์ ของ มหานาค วัดท่าทราย (คำว่า “สมุทโฆษ” ในเล่มนี้ เขียน สมุทโฆษ บ้าง เขียนว่า สมุทรโฆษบ้าง ไม่ต้องงุนงงสงสัยนะ เดิมทีสมัยก่อนนิยมเขียนว่า “สมุทโฆษ” ภายหลังจึงมาเขียนเป็น “สมุทรโฆษ”)

เรื่องสมุทโฆษคำฉันท์ มีผู้ประพันธ์ ๓ ท่าน เริ่มต้นด้วย พระมหาราชครู, สมเด็จพระนารายณ์มหาราช และ สมเด็จพระมหาสมณะเจ้า กรมพระปรมานุชิตชิโนรส

เรื่องหัวล้านชนกันนั้นอยู่ในตอนต้นเรื่อง ประพันธ์โดยพระมหาราชครู กล่าวถึงมหรสพต่าง ๆ เช่น หัวล้านชนกัน, ไท-ลาวฟันดาบ, ชวาแทงกฤช, ชนแรด ฯลฯ ซึ่งจะนำมาเล่าในบทต่อ ๆ ไป

กีฬาชนควาย ชนวัว คงเป็นการละเล่นปกติของคนไทยอยู่แล้ว ส่วนการชนช้างน่าจะเป็นกีฬาในราชสำนักและการฝึกกองทัพไว้ใช้รณรงค์สงคราม

ใน “สมุทโฆษคำฉันท์” บรรยายเปรียบการชนหัวล้านกับช้างชนกัน น่าคิดว่าคนสมัยอยุธยาคงจะเทียบหัวล้านชนกันกับการชนช้างจริง ๆ งานมหรสพหลวงจึงมีการละเล่นนี้

พระมหาราชครู เกริ่นกล่าวถึงการละเล่นมากมาย โดยกล่าวถึงหัวล้านชนกันไว้เป็นเรื่องแรก

จากนั้นจึงเป็นไทย-ลาวฟันดาบ, ชวาแทงกฤช, ชนแรด, เล่นจระเข้, เล่นเรือ ตามลำดับ

ฉากหัวล้านชนกัน ท่านบรรยายเห็นภาพชัดเจนว่า

๏ หัวล้านทั้งสองชนอด ลือชาปรากฏ
กระเกลือกกระกริ้วไทกลัว

ชนได้ไถ่ข้าซื้อวัว ผสมเป็นครอบครัว
ทั้งเย่าแลเรือนคูคัน

สองข้าหาญชนเขี้ยวขัน สองเห็นหัวกัน
ก็คันยะเยื้อมขนแสยง ฯ

อ่าน: คำฉันท์ (1) วรรณลีลา มรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (2) จากอินโด-อารยัน สู่สยามพากย์ 
อ่าน: คำฉันท์ (3) วรรณลีลา มรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (4) วรรณลีลา มรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (5) วรรณลีลามรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (6) วรรณลีลามรดกชาติ ครุ ลหุ
อ่าน: คำฉันท์ (7) วรรณลีลามรดกชาติ เสียงตก
อ่าน: คำฉันท์ (8) วรรณลีลามรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (9) วรรณลีลามรดกชาติ ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง 1
อ่าน: คำฉันท์ (10) วรรณลีลามรดกชาติ ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง 2
อ่าน: คำฉันท์ (11) วรรณลีลามรดกชาติ ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง 3
อ่าน: คำฉันท์ (12) วรรณลีลามรดกชาติ ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง (จบ)
อ่าน: คำฉันท์ (13) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 1
อ่าน: คำฉันท์ (14) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 2
อ่าน: คำฉันท์ (15) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 3
อ่าน: คำฉันท์ (16) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 4
อ่าน: คำฉันท์ (17) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 5
อ่าน: คำฉันท์ (18) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 6
อ่าน: คำฉันท์ (19) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 7
อ่าน: คำฉันท์ (20) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 8
อ่าน: คำฉันท์ (22) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 10
อ่าน: คำฉันท์ (23) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 11
อ่าน: คำฉันท์ (24) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 12
อ่าน: คำฉันท์ (25) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 13
อ่าน: คำฉันท์ (26) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 14
อ่าน: คำฉันท์ (27) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 15
อ่าน: คำฉันท์ (28) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 16
อ่าน: คำฉันท์ (29) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 17
อ่าน: คำฉันท์ (30) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 18
อ่าน: คำฉันท์ (31) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 19
อ่าน: คำฉันท์ (32) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 20
อ่าน: คำฉันท์ (33) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 21
อ่าน: คำฉันท์ (34) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 22
อ่าน: คำฉันท์ (35) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 23
อ่าน: คำฉันท์ (36) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 24
อ่าน: คำฉันท์ (37) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 25
อ่าน: คำฉันท์ (38) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 26
อ่าน: คำฉันท์ (39) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 27
อ่าน: คำฉันท์ (40) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 28
อ่าน: คำฉันท์ (41) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 29
อ่าน: คำฉันท์ (42) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 30
อ่าน: คำฉันท์ (43) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 31
อ่าน: คำฉันท์ (44) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 32


วรรณศิลป์ : “หมาเก้าหาง”ที่โรงงานพาซาญ่า รอบบ่ายสองโมง
วรรณศิลป์ : ไปงาน จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม ทัวร์ 2561 – ดู “โรงสีใหญ่” นวัตกรรมหมู่บ้านเมื่อ 40 – 50 ปีที่ผ่านมา ร่วมยุค “ตะเกียงเจ้าพายุ”
วรรณศิลป์ : ภาระชีวิต “หมาเก้าหาง” วันนี้
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 80 : วัดริมทะเล วิหารบนหินผา และหัวใจในอากาศ
วรรณศิลป์ : จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม ทัวร์ 2561 อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา เริ่มแล้ว 8 ธ.ค. 61 – 6 ม.ค. 62
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 80 : พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสุรินทร์ ไม่ไป ไม่ผิด แต่น่าเสียดาย
วรรณศิลป์ : บุญคูณลาน กับ บุญกุ้มข้าวใหญ่
วรรณศิลป์ : ร า ก ชี วิ ต
วรรณศิลป์ : “หนังสือติดดาว” : ด้ำ แถน กำเนิดรัฐไท
วรรณศิลป์ : เชิญเลือกอ่านหนังสือในเครือชนนิยม/แม่คำผาง/ทางอีศาน สนุกสนานกับวงดนตรีอีศานคลาสสิกคณะ “หมาเก้าหาง” ที่ พาซาญ่า อ.บางแพ จ.ราชบุรี

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
5171766  Views