| คำฉันท์ (26) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 14
บทกวี, ผญา, คำกลอน ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม | วันที่ 4 กรกฎาคม 2559 | ผู้บันทึก: xers | ผู้ชม: 1,010

อนุสาวรีย์บรรพชนล้านนา
ภาพ : อนุสาวรีย์บรรพชนล้านนา ด้านที่เห็นเป็นภาพการต่อสู้ของหาญยอดใจเพชรกับทหารสุโขทัย ถ.โชตนา ต.ช้างเผือก อ.เมือง จ.เชียงใหม่

คำฉันท์ วรรณลีลามรดกชาติ (๒๖)
อ่าน (ใหม่) สมุทโฆษคำฉันท์ (๑๔)
ทองแถม นาถจำนง

ฟันดาบ ลาว-ไทย (ต่อ)

ตำนานนักดาบสุโขทัยกับนักดาบเชียงใหม่

การมหรสพ “ฟันดาบไทย-ลาว” ทำไมจึงเป็น คนไท-สุโขทัย ฟันดาบกับ คนลาว-พะเยา ทำไมไม่เป็น คนไทย-อยุธยา เหตุผลตามคาดเดาของข้าพเจ้าคือ มันเป็นการละเล่นให้คนอยุธยาดูเพลิดเพลิน ถ้าใช้คนฟันดาบเป็นไทยอยุธยาจริงๆ คนดูก็อาจจะมีอคติและเกิดอารมณ์ขัดเคืองขึ้นได้

อย่างไรก็ตาม ในประวัติศาสตร์การสงครามก็เคยมีเรื่องการประลองยุทธฟันดาบกันตัวต่อตัวระหว่าง ไทย (นักรบชาวสุโขทัย) กับลาว (นักรบชาวเชียงใหม่) นั่นคือเรื่องการสงครามระหว่างพญาไสลือไท (ไส แปลว่า สี่ หมายถึงเป็นลูกคนที่สี่, พระนามขุนหลวงพะงั่ว งั่ว แปลว่า ห้า หมายถึงเป็นลูกคนที่ห้า) หรือพระมหาธรรมราชาที่ ๓ แห่งกรุงสุโขทัย กับพญาสามฝั่งแกน แห่งนครเวียงพิงค์เชียงใหม่

การสงครามครั้งนั้น สืบเนื่องจากการแย่งชิงราชสมบัตินครเชียงใหม่ระหว่างราชบุตรของพญาแสนเมืองมา ๒ พระองค์คือ เจ้ายี่กุมกาม (ยี่ แปลว่า สอง หมายถึงลูกคนที่สอง) กับเจ้าสามฝั่งแกน

เมื่อพญาแสนเมืองมาทิวงคตแล้ว ในปี พ.ศ.1954 ราชบุตรสามฝั่งแกนซึ่งมีพระชนมายุ 13 พรรษา ได้รับการสนับสนุนจากอาให้เสวยราชสมบัติราชาภิเษกเป็นพระมหาราชเจ้านครพิงค์เชียงใหม่ พญาสามฝั่งแกนแต่งตั้งให้เป็นเจ้าสี่หมื่น (พระเจ้าอา) ไปครองเมืองพะเยา ส่วนพระราชมารดา พระองค์ได้สถาปนาไว้ในที่สมเด็จพระชนนีพันปีหลวง พระมหาเทวีโลกะ-จุกราชเทวี ในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ เนื่องด้วยยังทรงพระเยาว์อยู่ และทางเชียงใหม่ได้ตระเตรียมป้องกันเมืองอย่างดี เนื่องจากรู้ว่า เจ้ายี่กุมกามที่ครองเชียงรายคงจะยกทัพมาชิงราชบัลลังก์

ท้าวยี่กุมกามพระเชษฐาทรงครองเมืองเชียงรายอยู่ ทราบข่าวก็ทรงกริ้วมากที่ตนไม่ได้ครองราชย์ จึงได้ยกรี้พลจากเชียงรายเข้าล้อมหมายจะรบชิงเอาราชสมบัติเมืองเชียงใหม่

ครั้นเจ้าท้าวยี่กุมกามยกทัพมา ฝ่ายเชียงใหม่ก็ยกทัพออกรบสู้ป้องกันเมืองจนกองทัพเชียงรายไม่สามารถเข้าหักเอาเมืองนครเชียงใหม่ได้ จำต้องล่าถอยหนีไป ฝ่ายกองทัพเชียงใหม่ได้ตั้งกองทัพสกัดซุ่มตีเจ้ายี่กุมกาม ก่อนที่จะเข้าเมืองเชียงราย จนพ่ายแพ้ยับเยินเสียรี้พลเป็นอันมาก จนท้าวยี่กุมกามต้องหนีไปเพิ่งพระมหาธรรมราชาที่ 3 (ไสลือไทย) ณ กรุงสุโขทัย

ฝ่ายพระมหาธรรมราชาที่ 3 คงคิดใคร่ขยายอำนาจขึ้นไปทางเหนืออยู่แล้ว จึงสั่งให้จัดกองทัพหลวงขึ้นมารบ โดยยกไพร่พลไปตามลำน้ำยมเพื่อเข้าไปตีเมืองพะเยาซึ่งอยู่ฝ่ายเหนือก่อน เมื่อเข้าประชิดเมืองพะเยานั้น ให้ปลูกหอเรือกสูง 12 วา ที่ตำบลหนองเต่า เพื่อจะเอาปืนยิงขึ้นกวาดในเมือง ฝ่ายข้างชาวเมืองพะเยาก็ไปรื้อเอาทองเหลืองกระเบื้องมุงหลังคาวัดมหาพน มาหล่อปืนใหญ่เล่มหนึ่ง ใหญ่ 4 กำ หนักสามล้านทอง เสร็จแล้วเซ่นสรวงพลีด้วยกระบือเผือก 1 กระบือ แล้วก็บรรจุลูกกระสุนดินดำ ยิงไปทำลายหอเรือกนั้นพังลง พระมหาธรรมราชาที่ 3 เห็นร้าย จึงให้ท้าวยี่กุมกาม นำทัพลาดขึ้นไปทางบ้านแจ้พรานไปเมืองเชียงราย พักบำรุงไพร่พลพอหายอิดโรยแล้ว ก็ยกลงมาทางเมืองฝาง

ตกวันเสาร์ก็เดินทางมาถึงเมืองเชียงใหม่ ตั้งกองทัพอยู่ ณ ตำบลหนองหลวง ใช้คนถือหนังสือเข้าไปในเมืองเชียงใหม่เป็นใจความว่า ท้าวยี่กุมกามเป็นพี่ควรจะได้สืบราชสมบัติแทนบิดา ถ้าไม่ให้ท้าวยี่กุมกามเป็นเจ้านครพิงค์เชียงใหม่แล้ว พระมหาธรรมราชาที่ 3 ก็จะให้พลโยธาเข้าหักเอาเมืองเชียงใหม่ให้จงได้

ท้าวขุนเสนาในนครพิงค์เชียงใหม่มีหนังสือตอบไปว่า ท้าวยี่กุมกามไม่สมควรจะได้เป็นเจ้านครพิงค์เชียงใหม่ ถึงแม้เป็นพี่ก็หาสติปัญญาและบุญญาภิสมภารมิได้ เพราะเหตุฉะนั้น การที่จะรบกันด้วยกำลังพลโยธา ไพร่พลก็คงจะล้มตายลงมากด้วยกันทั้งสองฝ่าย ถ้าจะให้รู้ว่าเจ้าท้าวยี่กุมกามกับเจ้าท้าวสามฝั่งแกน ใครจะมีบุญญาภิสมภารยิ่งกว่ากัน ขอให้จัดสรรทหารที่มีฝีมือเพลงอาวุธอย่างดีฝ่ายละคนให้ต่อสู้กันตัวต่อตัว ถ้าคนทั้งสองที่สู้กันนั้น ฝ่ายใดแพ้และชนะ กองทัพฝ่ายนั้นก็เป็นแพ้ด้วยชนะด้วย เป็นการเสี่ยงบุญวาสนาแห่งเจ้าทั้งสองนั้น พระมหาธรรมราชาที่ 3 ได้ฟังตอบเช่นนั้นก็ทรงเห็นชอบด้วย จึงให้เลือกสรรได้คนไทยผู้หนึ่ง เป็นผู้ชำนาญเพลงดาบสองมือหาผู้ใดเสมอมิได้ ฝ่ายข้างชาวเชียงใหม่เลือกได้หาญยอดใจเพชรชำนาญดาบเขน ทั้งสองฝ่ายจึงประชุมกันตั้งสนามที่ตำบลเชียงขวาง ครั้นคนทั้งสองเข้าสู้รบกัน ถ้อยทีมีฝีมือปัดป้องว่องไวด้วยกันทั้งสองข้าง แต่ต่อสู้กันอยู่ช้านาน ประหารกันและกันมิได้ ในที่สุดหาญยอดใจเพชรได้ท่วงที ก็ฟันถูกนิ้วแม่เท้าทหารไทยผู้นั้นเพิกไปนิดหนึ่ง ฝ่ายไทยก็เป็นแพ้แก่ชาวเชียงใหม่

(ข้อมูลจาก วิกิพีเดีย)

อ่าน: คำฉันท์ (1) วรรณลีลา มรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (2) จากอินโด-อารยัน สู่สยามพากย์ 
อ่าน: คำฉันท์ (3) วรรณลีลา มรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (4) วรรณลีลา มรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (5) วรรณลีลามรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (6) วรรณลีลามรดกชาติ ครุ ลหุ
อ่าน: คำฉันท์ (7) วรรณลีลามรดกชาติ เสียงตก
อ่าน: คำฉันท์ (8) วรรณลีลามรดกชาติ
อ่าน: คำฉันท์ (9) วรรณลีลามรดกชาติ ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง 1
อ่าน: คำฉันท์ (10) วรรณลีลามรดกชาติ ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง 2
อ่าน: คำฉันท์ (11) วรรณลีลามรดกชาติ ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง 3
อ่าน: คำฉันท์ (12) วรรณลีลามรดกชาติ ดุษฎีสังเวยกล่อมช้าง (จบ)
อ่าน: คำฉันท์ (13) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 1
อ่าน: คำฉันท์ (14) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 2
อ่าน: คำฉันท์ (15) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 3
อ่าน: คำฉันท์ (16) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 4
อ่าน: คำฉันท์ (17) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 5
อ่าน: คำฉันท์ (18) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 6
อ่าน: คำฉันท์ (19) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 7
อ่าน: คำฉันท์ (20) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 8
อ่าน: คำฉันท์ (21) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 9
อ่าน: คำฉันท์ (22) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 10
อ่าน: คำฉันท์ (23) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 11
อ่าน: คำฉันท์ (24) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 12
อ่าน: คำฉันท์ (25) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 13
อ่าน: คำฉันท์ (27) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 15
อ่าน: คำฉันท์ (28) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 16
อ่าน: คำฉันท์ (29) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 17
อ่าน: คำฉันท์ (30) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 18
อ่าน: คำฉันท์ (31) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 19
อ่าน: คำฉันท์ (32) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 20
อ่าน: คำฉันท์ (33) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 21
อ่าน: คำฉันท์ (34) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 22
อ่าน: คำฉันท์ (35) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 23
อ่าน: คำฉันท์ (36) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 24
อ่าน: คำฉันท์ (37) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 25
อ่าน: คำฉันท์ (38) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 26
อ่าน: คำฉันท์ (39) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 27
อ่าน: คำฉันท์ (40) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 28
อ่าน: คำฉันท์ (41) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 29
อ่าน: คำฉันท์ (42) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 30
อ่าน: คำฉันท์ (43) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 31
อ่าน: คำฉันท์ (44) วรรณลีลามรดกชาติ สมุทรโฆษคำฉันท์ 32


วรรณศิลป์ : “หมาเก้าหาง”ที่โรงงานพาซาญ่า รอบบ่ายสองโมง
วรรณศิลป์ : ไปงาน จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม ทัวร์ 2561 – ดู “โรงสีใหญ่” นวัตกรรมหมู่บ้านเมื่อ 40 – 50 ปีที่ผ่านมา ร่วมยุค “ตะเกียงเจ้าพายุ”
วรรณศิลป์ : ภาระชีวิต “หมาเก้าหาง” วันนี้
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 80 : วัดริมทะเล วิหารบนหินผา และหัวใจในอากาศ
วรรณศิลป์ : จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม ทัวร์ 2561 อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา เริ่มแล้ว 8 ธ.ค. 61 – 6 ม.ค. 62
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 80 : พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสุรินทร์ ไม่ไป ไม่ผิด แต่น่าเสียดาย
วรรณศิลป์ : บุญคูณลาน กับ บุญกุ้มข้าวใหญ่
วรรณศิลป์ : ร า ก ชี วิ ต
วรรณศิลป์ : “หนังสือติดดาว” : ด้ำ แถน กำเนิดรัฐไท
วรรณศิลป์ : เชิญเลือกอ่านหนังสือในเครือชนนิยม/แม่คำผาง/ทางอีศาน สนุกสนานกับวงดนตรีอีศานคลาสสิกคณะ “หมาเก้าหาง” ที่ พาซาญ่า อ.บางแพ จ.ราชบุรี

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
5171886  Views