| “วัดเสียวสวาท” คฤหัสถ์เสียวแทนพระ!!!
ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม | วันที่ 28 กันยายน 2559 | ผู้บันทึก: xers | ผู้ชม: 1,187

“วัดเสียวสวาท” คฤหัสถ์เสียวแทนพระ!!!
โดย: เขาบังภู
27 กันยายน 2559

1
ภาพ 1 วัดเสียวสวาท อ่านแล้วรู้สึก!? ก็ตามแต่พื้นฐานแต่ละฅน

วี๊ดว๊าย กะตู้วู้ น่าดูในโลกออนไลน์ ตามเนื้อข่าวบางฅนรู้สึกแทงใจแทงจริต ถึงขั้นขอให้เปลี่ยนชื่อวัด!

โทษฐานที่กระผมจับเรื่องชื่อบ้านนามถิ่นมาบ้าง จึงค้นประวัติหาความหมายชื่อและวิเคราะห์ความน่าจะเป็นมาบอกแฟนานุแฟน “ทางอีศาน” เริ่มจากสรุปข้อมูลพื้นฐานดังนี้

“วัดเสียวสวาท” ณ ตำบลต้นผึ้ง อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ.๒๔๖๓ (๙๖ ปี) รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ ๒ มิถุนายน ๒๕๓๒ อาณาเขต ๓ ทิศติดถนน ยกเว้นทิศใต้ติดห้วยปลาหาง

“พระอาจารย์วีระพงษ์ อินทโชโต” เจ้าอาวาสวัดเสียวสวาทรุ่นที่ ๗ บอกว่าบรรพชนถิ่นนี้สืบเชื้อสายเผ่า “ผู้ไท” และรู้จักต้นเสียวดี มักขึ้นตามริมน้ำ ทนน้ำท่วมขัง ส่วน “สวาท” มาจากคำผู้ไทดั้งเดิมว่า “สะว่ะสะเหว่ย” หมายถึง ความสุข ความเจริญ

ถึงกระนั้น ก็เห็นความไม่แน่นอนในคำหลัง เพราะมีฅนบอกมา (ไม่ได้ฟังเอง) เจ้าอาวาสให้สัมภาษณ์บางสื่อมวลชนอ้างว่าโยมบริจาคที่ดินสร้างวัดชื่อ “สวาท” อย่างไรก็ตาม จะลองถอดความน่าจะเป็นดังต่อไปนี้

2 3
ภาพ 2 ต้นเสียว สูงประมาณ ๒ เมตร, 3 อุโมงค์(ต้น)เสียว ทางเข้าวัดป่าไทรงาม ต.เมืองเดช อ.เดชอุดม จ.อุบลราชธานี

คำแรกนั้นง่ายเลย “ต้นเสียว” มีชื่อวิทยาศาสตร์:Phyllanthus taxodiifolius Beille วงศ์ Euphorbiaceae ชื่อเรียกอื่นๆ เช่น ตะไคร้หางสิงห์(สุพรรณบุรี), เสียวน้อย(ขอนแก่น), เสียวน้ำ(อุบลราชธานี, ปราจีนบุรี) เป็นไม้พุ่มรอเลื้อยขนาดเล็กสูงประมาณ ๒ เมตร(ความจริงเคยเห็นสูง ๗-๘ เมตร พบได้ในป่าทามริมน้ำมูล, น้ำชี – ผู้เขียน) ใบเดี่ยวเรียงสลับระนาบเดียว ดอกเดี่ยว ออกซอกใบสีขาวนวล ช่วงกรกฎาคม-กันยายน ติดผลช่วงกันยายน-ธันวาคม สรรพคุณ รากต้มน้ำดื่ม แก้มดลูกอักเสบ ขับปัสสาวะ แก้เลือดออกตามไรฟัน (ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ ม.อุบลราชธานี)

คำว่า “สวาท” คำนี้มีหลายความหมาย แต่ฅนทั่วๆ ไปก็เอาแต่มโนให้จั๊กเดี๋ยมกับเรื่องพรรค์นั้น!

ข่าวบางสำนักยกเรื่อง “เสียวสะหวาด” หรือ “เสียวสวาด” มาสอดแทรกเชิงสันนิษฐานจะเป็นที่มาชื่อวัดนี้ แต่ตามข่าวเจ้าอาวาสวัดเสียวสวาท ไม่เอ่ยถึงวรรณกรรมนี้แต่อย่างใด(?)

“เสียวสวาด” นิทานภาษิตยังใช้อ่านในประเทศลาว และมีใบลานในประเทศไทยทางภาคเหนือ, ภาคอีศาน ตัวละคร “ท้าวเสียวสวาด” หรือ “ศรีเสลียว เสียวสวาด” มีปัญญาหลักแหลม เป็นที่ปรึกษาพระราชา

กระผมเห็นด้วยกับท่านสุจิตต์ วงษ์เทศ กล่าวว่า “ชื่อบ้านนามเมืองเขาใช้คำท้องถิ่น ดังนั้น เราต้องทำความเข้าใจภาษาท้องถิ่นต่างหาก ไม่ใช่สั่งให้เขาเปลี่ยน…เสียวสวาทเป็นชื่อในวัฒนธรรมประเพณีลุ่มน้ำโขง อย่าเอาคำว่า สวาท ที่แปลว่า เงี่ยน ตามพจนานุกรมมาเทียบ เพราะเป็นแค่เสียงพ้อง..”

แต่กระผมไม่เชื่อ “วัดเสียวสวาท” มาจากวรรณคดีลาว น่าจะตั้งตามชื่อต้นไม้เหมือนคำแรกนั่นแหละ เพราะ “ต้นสวาท” มีจริงๆ พบมากในจังหวัดสุรินทร์ เช่น สวาท หมู่ ๑๔ (ต.ทับทัน) สวาท หมู่ ๕ (ต.ขอนแตก อ.สังขะ) และ สวาท หมู่ ๔ (ต.สำเภาลูน อ.บัวเชด)

4 5
ภาพ 4 โรงเรียนบ้านสวาท ต.สำเภาลูน อ.บัวเชด จ.สุรินทร์, 5 ต้นสวาทหรือส้มป่อย ขนาดเล็กเทียบกับเด็กประถมโรงเรียนบ้านสวาท

ถามชาวบ้านถามผู้ใหญ่บ้าน สวาท(สำเภาลูน) ถามนักการภารโรงถามผู้อำนวยการโรงเรียนบ้านสวาท(สำเภาลูน) คำตอบตรงกันคือต้นไม้มีหนาม ยอดอ่อนมีรสเปรี้ยวนิยมใส่ต้มปลา ที่สำคัญเป็นภาษากวย ก็คือต้นส้มป่อย มีชื่อวิทยาศาสตร์: Acacia concinna (Willd.) DC. ชื่ออื่นๆ เช่น ส้มขอน หมากขอน หม่าหันฯลฯ เป็นผัก เป็นยา เป็นไม้มงคล ยางผลใช้ทำแชมพู ใบต้มน้ำดื่มขับระดูขาว ฟอกโลหิตสตรี คติความเชื่อนำฝักใบแช่ล้างมือ ล้างหน้าหลังกลับจากงานศพ หรือแช่น้ำอาบศพ นิยมติดฝักส้มป่อยไปเผาผีตายโหง

6 7 8
ภาพ 6 ฝักส้มป่อย(สวาท) อวบๆ งามๆ, 7 ฝักแก่ต้นสวาด, 8 เมล็ดต้นสวาด

มีปัญหาว่า เป็นต้นไม้พ้องชื่อแต่เขียนต่าง ลักษณะต่างกัน ชื่อเรียกอื่นๆ ก็ต่างกัน สวาด(สะหฺวาด) ไม้เถาเนื้อแข็งชนิด Caesalpinia bonduc (L.) Roxb. ในวงศ์ Leguminosae ลําต้นมีหนาม ฝักมีหนามละเอียด เมล็ดกลมเปลือกแข็งสีเทาอมเขียว (ว.) สีเมล็ดสวาด = สีสวาด, เรียกแมวขนสีนี้ว่า “แมวสีสวาด” ฅนภาคใต้เรียก “หวาด” ฝักมักมี ๒ เมล็ด สรรพคุณเป็นยาขับลม แก้จุกเสียด ผลใช้แก้กระษัย

“วัดเสียวสวาท” จะมีที่มาตรงกับต้นเสียว + “สะว่ะสะเหว่ย” หรือไม่? หรือ + ต้นสวาท/ต้นสวาด? คงต้องสืบค้นเพิ่มในตำบลต้นผึ้ง ให้รู้แน่ใจว่า นอกจากผู้ไท ยังมีชนเผ่าโส่, กวย อยู่ปะปนและ/หรือโยกย้ายไปหรือไม่? ถ้ามีอาจมีการยืมศัพท์กวยมาเรียกต้นส้มป่อยก็เป็นได้ ถ้าเป็นอย่างหลังก็จะย้อนแย้งเกิดคำอธิบายใหม่ได้เลย นะขรั้บ.

9
ภาพ 9 แมวสีสวาด

+บรรยายรูป+

1 วัดเสียวสวาท อ่านแล้วรู้สึก!? ก็ตามแต่พื้นฐานแต่ละฅน
2 ต้นเสียว สูงประมาณ ๒ เมตร (รูป: http://www.phargarden.com)
3 อุโมงค์(ต้น)เสียว ทางเข้าวัดป่าไทรงาม ต.เมืองเดช อ.เดชอุดม จ.อุบลราชธานี (รูป:
http://365s.vn/pin/31670/)
4 โรงเรียนบ้านสวาท ต.สำเภาลูน อ.บัวเชด จ.สุรินทร์
5 ต้นสวาทหรือส้มป่อย ขนาดเล็กเทียบกับเด็กประถมโรงเรียนบ้านสวาท
6 ฝักส้มป่อย(สวาท) อวบๆ งามๆ
7 ฝักแก่ต้นสวาด
8 เมล็ดต้นสวาด
9 แมวสีสวาด

แหล่งข้อมูล

1. matichon.co.th
2. สุภาภรณ์ ปิติพร. ส้มป่อย สุดยอดผักเพิ่มภูมิคุ้มกันกำจัดพิษกายพิษใจ. นิตยสารหมอชาวบ้าน เล่มที่๓๖๕ (กันยายน ๒๕๕๒) ออนไลน์
3. thaiforestherb.blogspot.com

เรื่องที่เกี่ยวข้อง : นิทานเรื่อง ท้าวเสียวสวาด


วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 67 จดหมาย
ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม : โตเปี๊ยะ (ตัวฟ้าผ่า) ของจ้วง เจ้าฟ้าแผดขวานคำ ของไทอาหม
วรรณศิลป์ : สาส์นจากทางอีศาน 67
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 67 บทบรรณาธิการ : โจกโหลกฟ้า
นิตยสารทางอีศาน : 67
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 66 ปิดเล่ม : ประเทศไทยกับภาวะการเปลี่ยนแปลง
ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม : ๑๒ เดือนของไทมาว
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 66 : จดหมาย
บทกวี, ผญา, คำกลอน : ทางอีศาน 66 : ทำดีถวายไท้
วรรณศิลป์ : สาส์นจาก “ทางอีศาน” 66

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
4452954  Views