| “นครวัด” พระเมรุมาศ ศูนย์กลางโลกและจักรวาล
ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม อาเซียน | วันที่ 13 มกราคม 2560 | ผู้บันทึก: xers | ผู้ชม: 994

“นครวัด” พระเมรุมาศ ศูนย์กลางโลกและจักรวาล
บทความโดย: ธีรภาพ โลหิตกุล
12 ธ.ค. 2560

นครวัด-angkor_wat

# ธรรมเนียมในการก่อสร้างปราสาทถวายเทพเจ้าในศาสนาฮินดู คือการจำลอง “เขาพระสุเมรุ” ซึ่งเป็นที่ประทับของเทพเจ้า เป็นศูนย์กลางของโลกและจักรวาล โดยมีมหานทีสีทันดรคั่นระหว่างภูเขาทวีปทั้งสี่ ถือเป็น “แผนภูมิจักรวาล” ของชาวฮินดู

การออกแบบก่อสร้างนครวัด ยึดแผนภูมิจักรวาลดังกล่าวเป๊ะ จึงมีปราสาทองค์กลาง หรือ ปรางค์ประธาน เปรียบเสมือนเขาพระสุเมรุ ล้อมรอบด้วยปรางค์บริวารทั้งสี่ แทนภูเขาทวีปทั้งสี่ ที่มีมหานทีสีทันดร หรือมหาสมุทรสีทันดร หล่อเลี้ยงอยู่ทั้งสี่ทิศ

แผนภูมิจักรวาลของชาวฮินดู
 แผนภูมิจักรวาลของชาวฮินดู

การที่พระเจ้าสุริยวรมันที่สอง สร้างมหาปราสาทนครวัด ตั้งแต่ปีพ.ศ.1656 โดยยึดแผนภูมิจักรวาลดังกล่าว เท่ากับเป็นการประกาศว่า ก่อนหน้านั้น ศูนย์กลางโลกและจักรวาลจะอยู่ที่ไหนก็ช่าง แต่ในรัชสมัยของพระองค์ ศูนย์กลางโลกและจักรวาล อยู่ที่นี่ ที่ “บรมวิษณุโลก” อันเป็นพระนามจริงในศิลาจารึกของมหาปราสานครวัดนั่นเอง

คำว่า “ปราสาท” ในที่นี้จึงมิใช่ปราสาทราชวัง ที่ประทับของพระราชา หากคือ “เทวาลัย” หรือที่ประทับของเทพเจ้า ที่พระราชาองค์นั้น ๆ สร้างถวายเทพเจ้าองค์ที่นับถือสูงสุด อาทิ พระเจ้าสุริยวรมันที่สองสร้าง “บรมวิษณุโลก” ถวายพระวิษณุเทพ หรือพระนารายณ์

นอกจากนั้น คติความเชื่อแบบ “เทวราชา” ถือว่าพระราชาเป็น “สมมติเทพ” คือองค์อวตาร (การแบ่งภาคมาเกิด) ของเทพเจ้า เมื่อพระราชาสวรรคต ก็จะกลับสู่สวรรคาลัย ไปเป็นเทพเจ้าดังเดิม ดังนั้น ปราสาท จึงมีสถานะเป็น “พระเมรุมาศ” หรือพระเมรุทอง ส่งดวงพระวิญญาณแห่งสมมติเทพ กลับไปเป็นเทพเจ้าด้วย

ราชสำนักสยาม รับคติความเชื่อเรื่อง “เทวราชา” มาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา เมื่อกว่า 500 ปีมาแล้ว จึงมีธรรมเนียมการสร้าง “พระเมรุมาศ” หรือพระเมรุทอง ในการพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ เมื่อพระเจ้าแผ่นดินสวรรคต

เฉกเช่นที่กำลังมีการก่อสร้าง“พระเมรุมาศ” ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ณ ทุ่งพระเมรุ หรือท้องสนามหลวงอยู่ในเวลานี้
………………..

ติดตามเฟชบุ๊คคุณ ธีรภาพ โลหิตกุล ได้ที่นี่…


วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 67 จดหมาย
ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม : โตเปี๊ยะ (ตัวฟ้าผ่า) ของจ้วง เจ้าฟ้าแผดขวานคำ ของไทอาหม
วรรณศิลป์ : สาส์นจากทางอีศาน 67
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 67 บทบรรณาธิการ : โจกโหลกฟ้า
นิตยสารทางอีศาน : 67
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 66 ปิดเล่ม : ประเทศไทยกับภาวะการเปลี่ยนแปลง
ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม : ๑๒ เดือนของไทมาว
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 66 : จดหมาย
บทกวี, ผญา, คำกลอน : ทางอีศาน 66 : ทำดีถวายไท้
วรรณศิลป์ : สาส์นจาก “ทางอีศาน” 66

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
4454113  Views