| บทบรรณาธิการทางอีศาน 68 : เมื่อต้องไถคันแทนาทิ้ง
วรรณศิลป์ | วันที่ 12 ธันวาคม 2560 | ผู้บันทึก: xers | ผู้ชม: 395

บทบรรณาธิการ : เมื่อต้องไถคันแทนาทิ้ง
นิตยสาร “ทางอีศาน” ฉบับที่ ๖๘
ปีที่ ๖ ประจำเดือนธันวาคม ๒๕๖๐
นิตยสารรายเดือนของชาวอีสานและคนไททุกภูมิภาค
ลึกซึ้งรากเหง้า เข้าใจปัจจุบัน รู้ทันอนาคต
ปรีดา ข้าวบ่อ

“คันแทนา” หรือ “คันนา” คือ ภูมิปัญญาบรรพชน ตั้งแต่ปู่สังกะสาย่าสังกะสีขุดกลอยมันไม่พอเลี้ยงลูกหลาน ต้องส่ง “หมาเก้าหาง” ไปขโมยพันธุ์ข้าวมาจากเทวดาบนฟ้า หลังจากฟันโค่นดงป่า พลิกไถผืนดิน ก็พูนดินปั้นคันแทนาขึ้นเพื่อกำหนดขอบเขต เพื่อกักขังและปล่อยระบายน้ำ เพื่อไม่ต้องเหยียบต้นข้าว

“คันแทนา” คือ เขื่อน หรือการชลประทานระดับครัวเรือน คันนาสูงต่ำและแคบหรือกว้างขึ้นกับสภาพภูมิประเทศ ฐานะทางเศรษฐกิจ เพื่อกักน้ำไว้หมักดินหญ้าให้เป็นปุ๋ยธรรมชาติ และหล่อเลี้ยงข้าวกล้า ถ้าขุดสระกักเก็บน้ำเพิ่มสามารถเลี้ยงปลาเลี้ยงเป็ดได้ ถ้าปั้นหัวคันนาให้ใหญ่สามารถปลูกไม้กิน ไม้หัว และไม้ดอกได้เรียกว่า “คันแทนาทองคำ”

เวลานี้บ้านเมืองกำลังเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ซึ่งจะส่งผลทั้งการวิวัฒน์พัฒนาและเสื่อมถอย ด้านหนึ่งงานอุตสาหกรรมเติบใหญ่ขยายตัวรุกคืบกลืนพื้นที่เกษตรกรรม เพื่อก่อตั้งโรงงานอาคาร และสำรวจขุดหาสินทรัพย์ใต้ดิน อีกด้านหนึ่งเกิดการประดิษฐ์สร้างการเกษตรแบบใหม่ขึ้น

ในส่วนการอุตสาหกรรม นอกจากกว้านซื้อที่ดินตามราคาของแต่ละท้องถิ่น ยังมีการจ่ายค่า “ไถคันแทนาทิ้งไร่ละ ๘๐๐ บาท” ในส่วนวิถีการทำนา ได้มีการขุดก่นคันแทนาออกเพื่อรองรับเครื่องมืออุปกรณ์อุตสาหกรรมการเกษตรให้สามารถทำงานได้เต็มประสิทธิภาพ

อนาคตตามสภาพการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ จะเป็นนิทาน ตำนาน หรือเรื่องราวจริง ก็ปรารถนาให้ลูกหลานได้เล่าขานสืบไปว่า พ่อแม่ขุดก่นคันแทนาเพื่อนวัตกรรมการเกษตร พลิกสร้างความมั่นคงยั่งยืนให้ครอบครัว ชุมชนและประเทศชาติ ไม่ใช่ให้เขาไถทิ้งแล้วตนเองเปลี่ยนไปใช้ชีวิตแรงงานรับจ้างในท้องนาเดิมของตน โดยไม่รู้วันรู้คืนและไม่เคยวาดฝันถึงอนาคตอีกเลย.


วรรณศิลป์ : ตาม “ลาว คำหอม” ไปเยี่ยมชายแดนใต้ (ตอนที่ ๒)
วรรณศิลป์ : ตาม “ลาว คำหอม” ไปเยี่ยมชายแดนใต้ (ตอนที่ ๑)
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 69 บทบรรณาธิการ
วรรณศิลป์ : สาส์นจาก”ทางอีศาน” 69
นิตยสารทางอีศาน : 69
วรรณศิลป์ : นิตยสารทางอีศาน 69 : ปิดเล่ม
วรรณศิลป์ : สาส์นจากทางอีศาน 68
วรรณศิลป์ : บทบรรณาธิการทางอีศาน 68 : เมื่อต้องไถคันแทนาทิ้ง
นิตยสารทางอีศาน : 68
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 67 : ปิดเล่ม

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
4565009  Views