| ทางอีศาน 74 : บันทึกการสำรวจวิถีชีวิตลุ่มน้ำเสียวใหญ่ [ตอนที่ 1]
วรรณศิลป์ | วันที่ 12 มิถุนายน 2561 | ผู้บันทึก: chonniyom | ผู้ชม: 259

นิตยสาร “ทางอีศาน” ฉบับที่ ๗๔
ปีที่ ๗ ประจำเดือนมิถุนายน ๒๕๖๑
นิตยสารรายเดือนของชาวอีสานและคนไททุกภูมิภาค
ลึกซึ้งรากเหง้า เข้าใจปัจจุบัน รู้ทันอนาคต

บันทึกการสำรวจวิถีชีวิตลุ่มน้ำเสียวใหญ่ [ตอนที่ ๑]

ธวัชชัย พิณะพงษ์

ปฐมเหตุแรกเริ่มของการสำรวจ

ในวันอังคารที่ ๑๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๑ ผมมีโอกาสได้ไปเยี่ยมชมการจัดนิทรรศการต่าง ๆ เนื่องในงานพิธีบวงสรวงศาลหลักเมืองนาข่าเมือง ทั้งนี้ก็ด้วยหน้าที่การงานที่รับผิดชอบต่อผู้คนในชุมชนดังกล่าว ซึ่งในส่วนของผมนั้น ผมได้รับความไว้วางใจและได้รับมอบหมายจากท่านนายกสมาคมพัฒนาท้องถิ่นท่านอำนวย ปะติเส ท่านผู้อำนวยการคมณ์แคนสุข และท่านศึกษานิเทศก์วดี แคนสุข ให้เป็นผู้ศึกษาเรื่องราวประวัติความเป็นมาของบ้านนาข่า อีกทั้งผมยังได้รับความไว้วางใจจากท่านเหล่านี้ให้ปฏิบัติหน้าที่การสอนในรายวิชา “ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น” และ “ประวัติศาสตร์ไทย”

“โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาพัฒนาลุ่มน้ำเสียวใหญ่” มีสำนักงานอยู่ที่อำเภอบรบือ ได้จัดทำแผนที่แสดงตำแหน่งทิศทางการไหลของลำน้ำเสียวให้ความรู้ในเบื้องต้นของแหล่งน้ำดังกล่าวด้วยความสงสัยและความใคร่อยากจะรู้ ผมและนายอัจฉริยาภรณ์ ปะกาสังข์ จึงเข้าไปสนทนาพาทีกับเจ้าหน้าที่ของหน่วยงานดังกล่าว โดยมีความหวังลึก ๆ อยู่ในใจว่า จะต้องทำความรู้จักกับแม่น้ำสายนี้ให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้

“ลำน้ำเสียวมีความยาวประมาณ ๒๒๕ กิโลเมตรโลเมตร เราจะใช้เวลา ๑๕ วันในการเดินทาง วันหนึ่งเราจะต้องเดินให้ได้ระยะทางอย่างน้อย ๑๕ กิโลเมตร เช้าและบ่ายอย่างน้อย ๗-๘ กิโลเมตร เราจะศึกษาวิถีชีวิตของชาวบ้านที่อยู่ติดกับลำน้ำเสียวในระยะห่าง ๑-๒ กิโลเมตร เราจะรู้ว่าลำน้ำเสียวผูกพันกับผู้คนในที่ต่าง ๆ มากน้อยเพียงใด หรือชาวบ้านในละแวกนั้นใช้ประโยชน์จากลำน้ำเสียว
อย่างไรบ้าง”

“ในฤดูที่เราจะไปเดินนั้น เป็นหน้าแล้ง เราจะได้รับรู้ปัญหาที่เกิดขึ้นกับชาวบ้าน และที่สำคัญพวกเขาจัดการกับปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างไร การเดินเผชิญหน้ากับความลำบากในครั้งนี้จะทำให้เราเข้าใจเรื่องต่าง ๆ ดีขึ้น”

“มันเป็นสิ่งที่น่าแปลกสำหรับสายน้ำแห่งชีวิตสายนี้ ที่ซึ่งมีความยาวจนกระทั่งถึงศรีสะเกษ ความคดเคี้ยวและความยาวของมันกลับไม่เป็นที่สนใจมากนัก จากผู้คนที่ใช้ประโยชน์จากมัน”

การศึกษาของผมจะมุ่งประเด็นไปที่ด้านการเกษตร การประกอบอาชีพเป็นหลัก กล่าวคือในส่วนแรกจะเป็นวิถีชีวิตในชุมชนอันประกอบไปด้วย บ้าน วัด โรงเรียน จากนั้นจะเป็นโบราณสถานและวัตถุ ประวัติความเป็นมาของชุมชน คติความเชื่อ พิธีกรรม ตำนานเรื่องเล่าที่ผมจะได้ยินได้ฟัง ที่สำคัญที่จะขาดไม่ได้เลยในการสำรวจครั้งนี้ คือสภาพของลำน้ำเสียวและพืชพรรณนานาชนิดที่เกิดขึ้นในลำน้ำ หรือบริเวณโดยรอบ…

การเดินทางศึกษาและสำรวจในครั้งนี้ เป็นแค่เพียงความสนใจส่วนตัวของผมและเพื่อน ๆ ผู้ที่มีจิตใจห่วงใยในวิถีชีวิตของชาวบ้านที่อยู่ติดลำน้ำเสียวสายนี้

การเดินทางศึกษาและสำรวจของพวกเราในครั้งนี้ ยังขาดทุนทรัพย์ในการสนับสนุน ท่านผู้ใดที่อยากร่วมกันกับพวกเราในการฟื้นฟูลำน้ำเสียวใหญ่สายนี้ โปรดติดต่อที่ ๐๙๔ – ๕๐๓๓๒๓๔ หรือ E-mail: tawutchai_mj@hotmail.com

“มาครับพ่อแม่พี่น้อง มาพากันเฮ็ดใส่บ้าน เฮ็ดใส่เมืองเฮาไว้ครับ”

 

***อ่านฉบับเต็มเรื่อง บันทึกการสำรวจวิถีชีวิตลุ่มน้ำเสียวใหญ่ [ตอนที่ ๑] ได้ใน นิตยสารทางอีศาน ฉบับที่ ๗๔ เดือนมิถุนายน ๒๕๖๑


วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 80 : บุกดอยนันทกังฮี – ๒
วรรณศิลป์ : เชิญธงทางอีศาน
วรรณศิลป์ : รายงานสด-สัมภาษณ์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เจริญชัย ชนไพโรจน์ จากหมู่บ้านสันติธานี อ.เมือง จ.ร้อยเอ็ด
วรรณศิลป์ : ครบรอบปีเปลี่ยนป้ายโฆษณาทีที่สี่แยกถนนมิตรภาพ อ.บ้านไผ่ จ.ขอนแก่น
วรรณศิลป์ : รายงานสดจากจังหวัดร้อยเอ็ด
วรรณศิลป์ : เที่ยวงาน จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม ทัวร์ 2561 [11] – ไปดู “เฝียน” โบราณ 
วรรณศิลป์ : ลานพิธีกรรมริมโขง แก่งคันแยง บ้านนาแวง เขมราษฎร์ธานี
วรรณศิลป์ : “หมาเก้าหาง”ที่โรงงานพาซาญ่า รอบบ่ายสองโมง
วรรณศิลป์ : ไปงาน จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม ทัวร์ 2561 – ดู “โรงสีใหญ่” นวัตกรรมหมู่บ้านเมื่อ 40 – 50 ปีที่ผ่านมา ร่วมยุค “ตะเกียงเจ้าพายุ”
วรรณศิลป์ : ภาระชีวิต “หมาเก้าหาง” วันนี้

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
5184182  Views