| ทางอีศาน 76 : แทนน้ำนมแม่ สำนึกของลูกอีสาน
วรรณศิลป์ | วันที่ 16 สิงหาคม 2561 | ผู้บันทึก: chonniyom | ผู้ชม: 268

นิตยสาร “ทางอีศาน” ฉบับที่ ๗๖
ปีที่ ๗ ประจำเดือนสิงหาคม ๒๕๖๑
นิตยสารรายเดือนของชาวอีสานและคนไททุกภูมิภาค
ลึกซึ้งรากเหง้า เข้าใจปัจจุบัน รู้ทันอนาคต

 

แทนน้ำนมแม่ สำนึกของลูกอีสาน

โดย ยุทธพงศ์ มาตย์วิเศษ

วรรณกรรมอีสานหลากหลายเรื่องราวถูกจดจารลงในใบลาน เรียงร้อยด้วยสายสนองเรียกว่า “หนังสือผูก” เป็นมรดกทางภูมิปัญญาของบรรพชนที่ส่งต่อสำนึกทางวัฒนธรรมให้กับคนรุ่นต่อมา ลูกอีสานเมื่อครั้งยังอาศัยวัดเป็นสำนักเรียนรู้ คงคุ้นเคยกับวรรณกรรมสำคัญเรื่อง “แทนน้ำนมแม่” ซึ่งมีเรื่องราวที่เล่าถึงพระคุณแม่ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงเมื่อครั้งเสด็จโปรดพุทธมารดาที่เมืองฟ้า

 

ผู้เขียนได้ปริวรรตคัมภีร์ใบลานเรื่องนี้จากฉบับของวัดป่าสักดาราม บ้านท่าม่วง อ.เสลภูมิ จ.ร้อยเอ็ด จากอักษรตัวธรรมอีสานเป็นอักษรไทยปัจจุบัน เมื่อ ๑๙ มีนาคม ๒๕๔๗ ดังที่จะได้นำมาเปิดผ้าม่านกั้งในครั้งนี้

 

เสด็จดาวดึงส์

บัดนี้ จักกล่าวเถิงเรื่อง ประวัติมา แต่ปางก่อน

คราวเมื่อ พุทโธธรรม เทศนาสอนไว้

ในหนห้อง คัมภีร์ชี้แม่น

แทนน้ำ นมแม่เลี้ยง ปางนั้นสืบมา

 

จัตตาโร มหาราชา จตุรงค์ทั้ง ๔

พร้อมกัน ถือเต้าน้ำ ดาถ้วนซุพระองค์

กับทั้ง ดอกไม้พร้อม ประทีปสิ่งของหอม

ไปยอ ถวยบูชา สู่พระองค์(ตรง)ถ้วน

ยมพิบาลพร้อม สาธุการแหนแห่

ไปก่อน หน้าพระเจ้า ประสงค์ตั้งต่อธรรม

 

กับทั้ง เทวดาพร้อม สาธุการน้อมเน่ง

เสียงคื่นเค้า ระงมเท่าทั่วแดน

มีทั้ง หอยสังข์พร้อม ตุริยาเป่าปี่

เสียงอ้อยฮ้อย แคนไค้ขลุ่ยซอ

 

คราวนั้นคนก็ ออระแอล้น สาธุการพร้อมพร่ำ

หว่านข้าวตอก ทั้งดอกไม้ บูชาแท้แก่พระองค์

เป็นที่ อัศจรรย์แท้ เสียงระงมเค้าคื่น

ฟ้าฟาด น้ำสมุทรก้อง ดินสะท้านหวั่นไหว

 

เมื่อนั้น ฝูงหมู่เทวดาด้าว (มวลมา)พร้อมพร่ำ

ทั้งพระ อินทร์พร่ำพร้อม ไปด้วยท่านพระองค์

 

พอเมื่อ แล้วประโยชน์เสี่ยง ขึ้นสู่เมืองสวรรค์

เป็นที่ บรรเลงเสียง เสพระงมซมซั้น

ตาวติงสาพุ้น สวรรค์พรหมเทวโลก

เสียงทั่วเท่า ระงมก้องทั่วแดน

 

ฝูงหมู่ เทวย้อง สาธุการชมชื่น

เอาข้าวตอก ทั้งดอกไม้ มาต้อนรับพระองค์

พร้อมกัน นีระมนต์ไหว้ องค์พุทโธธรรมเทศน์

โพชฌงค์ เจ็ดเทศน์ถ้วน หมดเกี้ยงซุประการ

ปัจจุทันตาท้าว ก็ถือเอาทุกสิ่ง

เป็นต้นว่า ข้าวตอกแลดอกไม้ ดาถ้วนคู่ซุอัน

มีทั้ง ของหอมหวาน ดีรสอ้อยห้อย

ถวยมอบแก่ พระพุทธเจ้า หมดเกี้ยงคู่ซุแนว

 

พอเมื่อ บรบวรแล้ว ถอยพาลาเลิก

ราธนาพระเจ้า เมือฟ้าสู่สวรรค์

เทวดาด้าว องการจัดแจง

อาสนาข้าวน้ำ ดาถ้วนสุประการ

 

 

บวชแทนน้ำนมแม่

จน กว่าเถิงได้ บรรพชาทรงเพศ

บวชสืบสร้าง ศีลซ้อยศาสนา

กตัญญู กตเวทีให้ ในธรรมพระเจ้ากล่าว

แทนน้ำนมแม่เลี้ยง พระองค์เจ้าเทศนา

 

ในบทบั้น ปารมีชี้ห่าง

๓๐ ทัสเทศน์ถ้วน เห็นแจ้งซุประการ

อันนี้ ผลผลามีล้น องค์พุทโธท่านกล่าว

โพชฌงค์ เจ็ดเทศน์ถ้วน ประทานท้ายต่อกัน

 

อัน กตัญญูแท้ องค์พุทโธทรง

กตเวทีชี้ให้ แทนในพระแม่ตน

หากมี กุศลล้น อนันตังล้านโกฏิ

พระองค์โผดฝูงหมู่สัตว์ใหญ่น้อย แดนด้าวก็อยู่เย็น

ท่านนั้น หวนเห็นฮู้ บุญคุณของพระแม่

จึงได้ คิดฮ่ำฮู้ คุณล้นแต่หลัง

 

บัดนี้ควรที่ เฮาหวนฮู้ เห็นคุณคองประโยชน์

มารดา เพิ่นพร่ำเลี้ยง เฮาได้ใหญ่มา

เฮาควร เอาตนเข้า บรรพชาทรงเพศ

บวชสืบสร้าง สมเซื้อศาสนา

ควรที่ เทศนาให้ ในธรรมทรงโปรด

แทน น้ำนมแม่เลี้ยง บุญล้นลื่นประมาณ

 

***อ่านฉบับเต็มเรื่อง แทนน้ำนมแม่ สำนึกของลูกอีสาน ได้ในคอลัมน์ เปิดผ้าม่านกั้ง  นิตยสารทางอีศาน ฉบับที่ ๗๖ เดือนสิงหาคม ๒๕๖๑


วรรณศิลป์ : นักศึกษา จิตอาสา ประชาชนทั่วไป อนุโมทนาบุญร่วมกันประดับตกแต่งเมรุนกหัสดีลิงค์งานพระราชทานเพลิงฯ หลวงพ่อคูณ ปริสุทฺโธ
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 81 : “เมรุนกหัสดีลิงค์” อริยะประเพณีในแผ่นดินอีสาน
วรรณศิลป์ : ตำนานความเชื่อ “นกหัสดีลิงค์”
วรรณศิลป์ : เชิญชื่นชมและรื่นรมย์ – อุทยานเด็กดี  ณ “บ้านสมณะ” บ.นาสีนวล ต.ตองโขบ อ.โคกศรีสุพรรณ จ.สกลนคร
วรรณศิลป์ : พบคนดีเรื่องดี ณ “บ้านสมณะ”
วรรณศิลป์ : “โครงการ วชร ๐๗๙ จิตพุทธอาสาตามศาสตร์พระราชา”
วรรณศิลป์ : สร้างปัญญา สังคม ด้วยมือตน
วรรณศิลป์ : CBT การท่องเที่ยวโดยชุมชน ผู้ไทบ้านห้วยหีบ ร่วมกับ สมาคมผู้ไทโลก
วรรณศิลป์ : ความเป็นมาของเชื้อสายของพระเจ้าอีศานวรมันที่ 1 เจ้ากษัตริย์ผู้ครองนครอีศานปุระ
วรรณศิลป์ : ส่งเสียงประชาชนให้ไปไกลกว่าการเลือกตั้ง ‘62

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
5260066  Views