| ทางอีศาน 78 : พระยืนทวารวดี นิยมแบบจีวรเรียบ
วรรณศิลป์ | วันที่ 10 ตุลาคม 2561 | ผู้บันทึก: chonniyom | ผู้ชม: 511

นิตยสาร “ทางอีศาน” ฉบับที่ ๗๘
ปีที่ ๗ ประจำเดือนตุลาคม ๒๕๖๑
นิตยสารรายเดือนของชาวอีสานและคนไททุกภูมิภาค
ลึกซึ้งรากเหง้า เข้าใจปัจจุบัน รู้ทันอนาคต

พระพุทธรูป ศิลปะคุปตะ สายสกุลช่างสารนาท

 

พระยืนทวารวดี นิยมแบบจีวรเรียบ

โดย : “ศิรเทพ๑๑๐๗๘”

คำว่า “ทวารวดี” นี้นิยมใช้กันมากทั่วโลก เมื่อได้ยินคำว่า “ทวารวดี” ทั้งคนฝรั่งคนไทยก็มักจะพยักหน้าหงึก ๆ เหมือนกับว่า เข้าใจ

แต่จริง ๆ แล้ว คำว่า “ทวารวดี” นี้ ครอบคลุมเรื่องราวมากมาย ทั้งประเด็น ศิลปะ, วัฒนธรรม, ประวัติศาสตร์สังคม, ชาติพันธุ์วิทยา และ ฯลฯ …

จึงขอจำกัดเรื่องทวารวดี ในบทความชุดนี้ว่าจะกล่าวทางด้าน “ศิลปะวัตถุ” ที่เรียกกันว่า“ศิลปะทวารวดี” เท่านั้น

ประติมากรรมพระพุทธรูปทางพุทธศาสนา เป็นพุทธศาสนาแบบมหายาน มีมหายานและฮินดูอยู่บ้างแต่น้อย พระพุทธรูปทวารวดี แบ่งออกเป็น ๓ รุ่น

๑. รับอิทธิพลโดยตรงมาจากอินเดีย มีอิทธิพลอมราวดีและคุปตะ พุทธศตวรรษที่ ๑๒ – ๑๓

การจัดกลุ่มรูปแบบที่ถือเป็นสมัยทวารวดีตอนต้นนี้ได้ใช้เรื่องของพัฒนาการทางด้านรูปแบบศิลปกรรมเป็นหลักในการแบ่ง คือรูปแบบที่มีความใกล้เคียงกับอินเดียซึ่งเป็นต้นแบบมากที่สุด อาจจะเป็นงานที่คัดลอก หรือความพยายามสร้างงานที่รักษารูปแบบของอินเดียไว้ให้มากที่สุดของช่างในบริเวณลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยา และอาจเป็นรูปแบบดั้งเดิมที่สุดที่ปรากฏในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อิทธิพลของศิลปะอินเดียที่ปรากฏในระยะเวลานี้ ได้แก่ ศิลปะอมราวดี, คุปตะ และศิลปะหลังคุปตะ

๒. เป็นแบบพื้นเมือง แต่มีการแต่งกายเหมือนอินเดีย เรียกว่า อิทธิพลแบบท้องถิ่นซึ่งพบมากพุทธศตวรรษที่ ๑๓-๑๕ ลักษณะโดยรวมได้แก่ ห่มคลุมที่ยังรักษารูปแบบของคุปตะอยู่ พระพักตร์เล็ก พระขนงต่อกันเป็นรูปปีกกาและมีสันยกสูงขึ้น พระเนตรโปนและเปิดพระโอษฐ์แบะกว้าง และแนวพระโอษฐ์เป็นเส้นตรง ขอบพระโอษฐ์หนา ขมวดพระเกศาเป็นก้นหอยขนาดใหญ่และแบนแนบติดหนังศีรษะลักษณะของชายผ้าแสดงให้เห็นสามส่วน…

พระพุทธรูปหินทราย ในพิพิธภัณฑ์บ้านไทย จิม ทอมป์สัน สูง ๑.๐๔ เมตร อายุคริสต์ศตวรรษที่ ๘ (จัดอยู่ในยุคที่ ๒)

พระยืน ศิลปะทวารวดี พิพิธภัณฑ์บ้านไทย จิม ทอมป์สัน หินทราย สูง ๑.๕ เมตร

***อ่านฉบับเต็มเรื่อง พระยืนทวารวดี นิยมแบบจีวรเรียบ ได้ในคอลัมน์มรดกวัฒนธรรมจากบ้านจิมฯ นิตยสารทางอีศาน ฉบับที่ ๗๘ เดือนตุลาคม ๒๕๖๑


วรรณศิลป์ : ศิลปินแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๖๑ 
วรรณศิลป์ : หมาเก้าหาง..ดนตรีอีศานคลาสสิก
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 82 : เมืองนครจำปาศักดิ์ – ๓ –
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 82 : ศิลปะลพบุรี
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน ๘๒ : (๘) ที่จุดเริ่มต้นคือที่สุดท้าย – ๑
วรรณศิลป์ : กราบพระธาตุพนม
วรรณศิลป์ : วิชาความรู้จะมีค่า ก็ต่อเมื่อถูกถ่ายทอด
วรรณศิลป์ : เทียวทางให้สุดเส้น อย่าถอยหลังให้คนย่ำ ตายกะตายหน่าพุ้น คนจั๊งญ่องว่าหาญ
วรรณศิลป์ : ประกาศระดมทุนพิมพ์หนังสือ “ภูมิบ้านนามเมือง คำใคร ไทย – มอญ – เขมร”
นิตยสารทางอีศาน : 82

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
5346865  Views