| ทางอีศาน 78 : ชั่วช้า ป่าช้า ป่าเร่ว เฉลว
วรรณศิลป์ | วันที่ 30 ตุลาคม 2561 | ผู้บันทึก: chonniyom | ผู้ชม: 215

นิตยสาร “ทางอีศาน” ฉบับที่ ๗๘
ปีที่ ๗ ประจำเดือนตุลาคม ๒๕๖๑
นิตยสารรายเดือนของชาวอีสานและคนไททุกภูมิภาค
ลึกซึ้งรากเหง้า เข้าใจปัจจุบัน รู้ทันอนาคต

ตอกไผ่หรือตอกหวายพับสานขัดปักไว้บนหม้อดินต้มยา
และหรือปักไว้ที่นาตาแฮกและทางแพร่ง เพื่อป้องกันสิ่งชั่วร้าย

ชั่วช้า ป่าช้า ป่าเร่ว เฉลว

โดย : ประสิทธิ์ ไชยชมพู

นักโทษชายต้องโทษคดียาเสพติดฅนหนึ่งได้สารภาพอย่างไม่สะทกสะท้านว่า เคยเตะพ่อและตบแม่ตัวเองจนฟันหักห้าซี่ ทั้งยังเคยข่มขืนแม่ชี ทำวิตถารกับสุนัข ฯลฯ

ท่านผู้อ่าน ๆ แล้ว อยากใช้คำด่าอย่างไร!?

เชื่อว่าอย่างน้อยต้องมี ชั่วช้าสารเลว ชั่วช้า สามานย์ เลวทรามต่ำช้า

ชั่วช้า กับ ป่าช้า น่าจะมีนัยเดียวกัน …แต่ นัยเดิมจริงแท้อธิบายอย่างไร?

ชั่วช้า ว. ชั่วมาก, เลวทราม. มักใช้ควบ เช่น ชั่วช้าสาธารณ์. สาธารณ์ (ป., ส.) ว่าทั่วไป, สามัญ

ตัวอย่าง ; ดังกากาจชาติช้าสาธารณ์ จะประมาณหมายหงส์พงศ์พระยา (อิเหนา).

ดูคำไวพจน์เหล่านี้ สุสาน ป่าช้า (ภาค กลาง) ป่าเฮ่ว ป่าแฮ่ว(ภาคเหนือ) ป่าเร่ว, เปรว (ภาคใต้)

ป่า หมายถึงพื้นที่ต้นไม้นานาพรรณขึ้นหนาแน่น. อีกนัยหนึ่งใช้เรียกแหล่งรวมสิ่ง ประเภทเดียวกันมากมายด้วย เช่น ป่าเจดีย์ ป่า คอนกรีต

ป่าช้า คือที่ฝังศพ เผาศพ. แต่ “ช้า” ขยาย นามป่าไม่ดี…ไม่ดีอย่างไร?

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิร ญาณวงศ์ ทรงประทานคำอธิบายไว้ขอสรุปดังนี้

…เดิมคงมาจากศัพท์ภาษาบาลี ป่าฌา แต่ สำเนียงของคนไทยเรารักพูดเพี้ยนเป็นป่าช้า…

ฌา ภาษาบาลีแปลว่า เผา เช่น ฌาปนกิจ ธุระในการยังซากศพให้ไหม้ = เผาศพ.

หากสถานที่นั้นเก็บศพฝังศพเรียกว่า สุสาน (บาลี)

ป่าเร้ว, เรี่ยว, เรี้ยว สำเนียงภาคพายัพเรียก ป่าเฮี่ยว ป่าแฮ่ว (ล้านนา) ป่าเฮ่ว (ไตลื้อ, ไตยอง)

เรี่ยว ก. ฝังศพ น.หลุมศพ [ไตรภูมิพระร่วง ว่า เรี้ยว] : เฮี่ยว ก็ว่า (พจนานุกรมล้านนา-ไทย ฉบับแม่ฟ้าหลวง. ๒๕๔๗)

เฮ่ว (นัยว่าเหี่ยว) บางถิ่นเรียกป่าเฮี่ยว ป่า เฮ่ว ความหมายว่า เหี่ยวแห้ง หดหู่

เปร่ว, เปล่ว มีสองนัย นัยแรกชาวไทยใต้ พูดเร็วจึงรวบ ป่า+เห่ว > เปล่ว

อีกนัยหนึ่ง เปร่ว, เปล่ว = เปลวไฟ หมาย ว่าจุดไฟเผาศพ…

 

***อ่านฉบับเต็มเรื่อง ชั่วช้า ป่าช้า ป่าเร่ว เฉลว ได้ในคอลัมน์ ศัพท์เพเหระ นิตยสารทางอีศาน ฉบับที่ ๗๘ เดือนตุลาคม ๒๕๖๑


วรรณศิลป์ : 1 ปี “คดีเสือดำ” กับ “คำตัดสิน” ที่รอคอย
วรรณศิลป์ : หลักสูตรสร้างชาติ ด้วยวัฒนธรรมท้องถิ่น
วรรณศิลป์ : เชิญฟังผลงานจากศิลปินอีศานคลาสสิกคณะ “หมาเก้าหาง”
วรรณศิลป์ : นโยบาย By ประชาชน
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 83 : “ความล่องคง” ประวัติศาสตร์ขับขานของชนชาติไท (4)
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 83 : ตามรอยคนพื้นเมืองดั้งเดิมแห่งโลกมลายู
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 83 : เพลงอีสานลำเพลิน (ไม่ธรรมดา)
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 83 – ที่จุดเริ่มต้นคือที่สุดท้าย – จบ –
วรรณศิลป์ : “โครงการ วชร 079 จิตพุทธอาสาตามศาสตร์พระราชา”
วรรณศิลป์ : ใบหน้านักอ่าน “ทางอีศาน”

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
5404181  Views