| บุญคูณลาน กับ บุญกุ้มข้าวใหญ่
วรรณศิลป์ | วันที่ 4 ธันวาคม 2561 | ผู้บันทึก: chonniyom | ผู้ชม: 128

บุญคูณลาน กับ บุญกุ้มข้าวใหญ่

โดย : Tong Butsricha

บุญคูณลาน ถือเป็นบุญเดือนยี่ หรือ เดือน 2. ของประเพณี 12 เดือนของชาวอีสาน เมื่อเกี่ยวข้าวเสร็จ จะหาบข้าวขึ้นลาน ตีหรือนวดข้าว แล้วนำข้าวเปลือกมากองรวมกัน จากนั่นชาวนาก็จะนิมนต์พระมาฉันจังหัน หรือ ฉันเพล สวดมนต์เพื่อเป็นศิริมงคล และให้ได้ทำนาได้ข้าวอุดมสมบูรณ์เหมือนเดิมทุกๆปี คำว่า คูณ หมายถึง เพิ่มทวี มีมาก ส่วนคำว่า ลาน หมายถึง ลานข้าว แปลโดยรวมคือ ขอให้ได้ข้าวมากๆจนเต็มลาน นั่นเอง

บุญกุ้มข้าวใหญ่ เป็นบุญที่ทำหลังจากนำข้าวเปลือกขึ้นเล้า ขึ้นยุ้ง เรียบร้อยแล้ว จากนั้นก็จะปิดประตูเล้า จะเปิดประตูเล้านำข้าวเปลือกออกมาตำหรือสีกินอีกครั้งในเดือน 3 ขึ้น 3 คำ่ ในระหว่างนี้ชาวนาจะแบ่งข้าวเปลือกส่วนหนึ่งไว้กิน อีกส่วนหนึ่งจะนำไปให้ทานที่วัด โดยบริจาคตามกำลังศรัทธาของตนเองไม่มีการกำหนดกฎเกณฑ์ใดๆ เมื่อชาวบ้านหาบข้าวเปลือกมารวมกันที่ลานวัดจำนวนมากๆข้าวเปลือกก็จะกองใหญ่ขึ้นจนกลายเป็น “กุ้มข้าวใหญ่” และมีการประดับประดาตกแต่งให้สวยงาม มีพิธีฉลองเป็นที่สนุกสนานสำราญใจ เมื่อฉลองเสร็จ ก็จะนำข้าวเปลือกไปขาย นำเงินมาบูรณะ สิม หอแจก และสิ่งก่อสร้างภายในวัด แต่หากปีฝนแล้ง น้ำท่วม ไม่ได้ข้าว ปีนั้นก็จะไม่มีการทำบุญกุ้มข้าวใหญ่ เพราะชาวนาไม่มีข้าวมาบริจาค ครับ

ปัจจุบัน มีหน่วยงานราชการหลายแห่ง กะเกณฑ์ ขอร้อง บังคับให้ชาวบ้านนำข้าวเปลือกมาบริจาคกองรวมกันในสถานที่ราชการ แล้วจัดมหรสพฉลองหาเงิน แล้วนำข้าวเปลือกไปขายนำเงินมาใช้จ่ายเพื่อช่วยเหลือสังคม(บอกอย่างนั้น) แล้วป่าวประกาศว่า เป็นการทำ”บุญคูณลาน” หรือ “บุญกุ้มข้าวใหญ่” แต่แท้ที่จริง คือ การฉวยโอกาสเอางานบุญประเพณีมาเรี่ยไรชาวบ้านเอาข้าวเปลือกไปขายเอาเงิน ครับ
(ขอบคุณภาพ “บุญคูณลาน” ของ อ.ธรรมรงค์ แก้วโบราณ ภาพฝาผนังศาลาวัดหนองแวง จ.ขอนแก่น ครับ)

 

 


วรรณศิลป์ : ศิลปินแห่งชาติ พุทธศักราช ๒๕๖๑ 
วรรณศิลป์ : หมาเก้าหาง..ดนตรีอีศานคลาสสิก
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 82 : เมืองนครจำปาศักดิ์ – ๓ –
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 82 : ศิลปะลพบุรี
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน ๘๒ : (๘) ที่จุดเริ่มต้นคือที่สุดท้าย – ๑
วรรณศิลป์ : กราบพระธาตุพนม
วรรณศิลป์ : วิชาความรู้จะมีค่า ก็ต่อเมื่อถูกถ่ายทอด
วรรณศิลป์ : เทียวทางให้สุดเส้น อย่าถอยหลังให้คนย่ำ ตายกะตายหน่าพุ้น คนจั๊งญ่องว่าหาญ
วรรณศิลป์ : ประกาศระดมทุนพิมพ์หนังสือ “ภูมิบ้านนามเมือง คำใคร ไทย – มอญ – เขมร”
นิตยสารทางอีศาน : 82

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
5346855  Views