“ทางอีศาน” ก้าวสู่ปีที่ 15
แรงส่งให้กำเนิด “ทางอีศาน“ เกิดจากต้องการย่อยงานวรรณกรรมให้แพร่หลายและมุ่งพัฒนาวัฒนธรรมการอ่าน
เกิดจากบทกวีของมหากวีประชาชนนาม “นายผี” เกิดจากอมตะวาจาของมหาตมะ คานธี “คำตอบอยู่ที่หมู่บ้าน”
เกิดจากบทสรุปของขบวนประชาชนไทยที่ว่า “ท้องถิ่นต้องปกครองตนเอง” “ประชาชนต้องเป็นใหญ่ในแผ่นดิน”
อาจารย์ทองแถม นาถจำนง นักคิด นักเขียน นักแปล บรรณาธิการวิชาการของ ”ทางอีศาน“ ผู้ล่วงลับ ได้เปรยขณะ
ออกตระเวนที่ราบสูงภาคอีสานว่า “เราสามารถยกระดับความรับรู้เกี่ยวกับภาคอีสานขึ้นได้อีก 300 ปีนะ”
อาจารย์สุจิตต์ วงษ์เทศ กวี นักประวัติศาสตร์ ผู้สนุกบุกเบิกค้นคว้าความเป็นมาของรัฐชาติทุกมิติมาแล้วกว่ากึ่งศตวรรษ
สิ่งที่ท่านค้นพบและเผยแพร่ คือประวัติศาสตร์ที่เป็นเลือดเนื้อกระดูกของชาวบ้าน ของชุมชน ซึ่งยืนอยู่บนหลักฐานข้อเท็จจริง
ในรอบ 10 ปีที่ผ่านมา อาจารย์สุจิตต์ยิ่งสร้างความตื่นตะลึงเร้าใจต่อข้อค้นพบใหม่ ๆ ในประเด็น “พลังลาว ชาวสยาม
ความเป็นไทย” ที่ท่านเองถึงกับย้ำทำนองว่า “ให้อ่านที่ผมเขียนล่าสุดนี้ ที่เคยเขียนมาแล้วไม่ต้องสนใจ“
คำว่า ”พลังลาว“ โดยเนื้อหาที่นักวิชาการ นักประวัติศาสตร์อิสระ ได้ใส่ใจศึกษาเรียนรู้ ได้เพิ่มขอบขีดวิสัยทัศน์ให้
“ทางอีศาน” มองได้ลึกได้ไกลไปอีกหลายห้วงหุบเขา และเลยห้วยหนองคลองบึงไปอีกหลายสายน้ำ
“ทางอีศาน” เริ่มต้นออกก้าวเดินเมื่อปี พ.ศ. 2554 เราคิดได้เพียงว่า ภาคอีสานมีพื้นที่และจำนวนประชากร 1 ใน 3
ของประเทศไทย ภาคอีสานไม่เข้มแข็งประเทศไทยไม่เข้มแข็ง ไม่เจริญไพบูลย์
เมื่อก้าวเดินมาถึงปี พ.ศ. 2569 นี้ เราได้จารจารึกเพิ่มในสำนึกอีกว่า เราต้องรู้จักสาแหรกตระกูลตน รู้จักประวัติศาสตร์บ้านเมือง
ทุกภูมิภาค ถ้าไม่รู้จักเราจะไม่สามารถวิเคราะห์ลักษณะสังคมไทยได้ถูกต้อง และไม่สามารถพลิกเปลี่ยนประเทศไทยได้เลย
“พลังลาว” จะทำให้ชีวิตของผู้คนฟื้นตื่น ลุกขึ้นมาแก้ปัญหาของตนเองและปัญหาของประเทศชาติได้
การเข้าใจนิยาม ”ชาวสยาม “ เสียใหม่ จะทำให้ลึกซึ้งรากเหง้าเผ่าพันธุ์ เคารพในพหุวัฒนธรรม และมีความเป็นพี่น้องครองใจ
เพื่อนบ้านได้
”ความเป็นไทย“ นำมาซึ่งความเข้าใจ ความสามัคคี ที่จะร่วมกันก้าวเดินไปด้วยดวงจิตที่ตระหนักถึงสิทธิ ศักดิ์ศรี และเสรีภาพ
ที่เต็มเปี่ยมในเนื้อหาของคุณค่าความเป็นคนด้วยกัน
