“แบปา” ผู้ซึ่งได้พบเจอและเป็นผู้บอก เล่าข้อมูลพื้นฐานของชาวพื้นเมืองดั้งเดิมแห่งโลกมลายูให้ได้รับรู้ เป็นคนที่ นายสมศักดิ์ คณาคำ นายอำเภอจะแนะ ช่วยประสานให้ครั้งที่ข้าพเจ้าเดินทางไปขอข้อมูล ณ ที่ว่าการอำเภอจะแนะ อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส ถือเป็น “ข้อต่อ” สำคัญที่ทำหน้าที่เชื่อมผู้คนในอดีตกับปัจจุบันให้ได้เจอกัน

จักสิ มาเป็นก้าว เป็นกระบวนพาผ่าน- ฮ้อนฝน ทนทุกข์แก้ แนวข้องขุกคา

เรามาวิ่งแข่งกันจะดีไหม ?คนที่ถึงเส้นชัยดีใจก่อนส่วนคนนี้หน้าเง้าทำเว้าวอนช่างออดอ้อนให้อุ้มก่อนจุมพิต

เห็นดอกคูณหล่นลาน บ้าน และสวน ความทรงจำสีนวลอวลอั่งอก ลมสายร้อนฟ้อนใบไม้พัดไหววก ยินเสียงนกบ่นร้อนอยู่รรรงม

ตอนนี้จะเด่นอักษร “ต” ได้แก่ ตราด (หมู่ ๑๐ ตำบล/อำเภอไพรบึง จ.ศรีสะเกษ) ตราด (หมู่ ๑๔ ต.โคกสะอาด อ.ปราสาท จ.สุรินทร์)