| อิระวดี “เอยาวดี”
อาเซียน | วันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2559 | ผู้บันทึก: xers | ผู้ชม: 520

วัดสันตะมุนี
เรื่องและภาพ: ธีรภาพ โลหิตกุล

# สถานที่สำคัญหลายแห่งในลุ่มน้ำอิระวดี หรือสำเนียงเมียนมาว่า “เอยาวดี” มีเรื่องราวความรัก ความผูกพัน เป็นตำนานเล่าขานสืบเนื่องกันมา

1.
ยังมีความรักที่พี่ชายทุ่มเทให้น้องชาย ปรากฏให้เห็นเป็นประจักษ์พยานเด่นชัด ณ วัดสันตมุนี เมืองมัณฑะเลย์ ซึ่งมิได้เป็นเพียงตำนานเล่าขาน หากถูกจดจารจารึกไว้ในประวัติศาสตร์เมียนมาราว 160 ปีที่ผ่านมา

2.
นั่นคือมณฑปทรงเจดีย์สีขาวที่ครอบหินอ่อนจารึกพระไตรปิฎกทั้ง 84,000 พระธรรมขันธ์ ด้วยหมึกทองลงบนแผ่นหินอ่อน ขนาดใหญ่ จำนวนถึง 729 แผ่น รวม 1,458 หน้า จนกล่าวได้ว่านี่คือ “คัมภีร์พระไตรปิฎก” หรือหนังสือธรรมะเล่มใหญ่ที่สุดในโลก

3.
ซึ่งพระเจ้ามินดง (ครองราชย์ พ.ศ.2396 – 2421) รัชกาลที่ 10 แห่งราชวงศ์คองบอง มีพระบรมราชโองการให้จัดทำขึ้น อย่างที่ไม่เคยมีพระราชาเมียนมาพระองค์ใดกระทำมาก่อน เพื่ออุทิศถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระอนุชาที่รัก คือ พระมหาอุปราชกะนอง – พระอนุชาที่ถูกพวกกบฏปลงพระชนม์ ในศึกชิงราชบัลลังก์ พ.ศ.2409

4.
ด้วยเป็นที่รับรู้กันว่าเจ้าชายกะนอง ปรีชาชาญทั้งการทหาร การเศรษฐกิจ และวิศวกรรม พระเจ้ามินดงทรงรันทดกับการสูญเสียครั้งนี้ อันเป็นชนวนเหตุให้เมียนมาต้องตกเป็นอาณานิคมอังกฤษ ในเวลาต่อมา

5.
เพราะหากมีพระบรมราชโองการแต่งตั้งพระอนุชา หรือราชบุตรพระองค์ใดขึ้นเป็น “พระมหาอุปราช” พระองค์นั้นจะถึงแก่ชีวิต จากการที่มีรัชทายาทพระองค์อื่นคอยแย่งชิงบัลลังก์ตลอดเวลา จนกระทั่งราชสำนักอ่อนเปลี้ยและต้อง “เสียเมือง” ไปในที่สุด

6.
ที่สำคัญคือ มณฑปครอบหินอ่อนจารึกพระไตรปิฎก 729 แผ่น ณ วัดสันตมุนี มิใช่ชุดแรกที่พระเจ้ามินดงทรงสร้าง หากเป็นชุดที่สอง รองจากชุดแรก ณ วัดกุโสดอ ที่ทรงสร้างถวายเป็นพุทธบูชา ในงานสังคายนาพระไตรปิฎก ครั้งที่ 5ถือเป็นงานใหญ่ระดับโลก ที่จัดขึ้น ณ ราชธานีมัณฑะเลย์

7.
สะท้อนให้เห็นถึงความรัก ความผูกพันที่พระองค์มีต่อพระอนุชากะนองว่ามากมายเพียงใด จึงทุ่มเททำอนุสรณ์แห่งความรักที่ยิ่งใหญ่ปานนั้น ควรค่าแก่การบันทึกไว้ ในเดือนแห่งความรัก*

*ภาพ – มณฑปทรงเจดีย์สีขาว ที่ครอบหินอ่อนจารึกพระไตรปิฎก ประดิษฐานเรียงราย ณ วัดสันตะมุนี


วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 67 จดหมาย
ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม : โตเปี๊ยะ (ตัวฟ้าผ่า) ของจ้วง เจ้าฟ้าแผดขวานคำ ของไทอาหม
วรรณศิลป์ : สาส์นจากทางอีศาน 67
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 67 บทบรรณาธิการ : โจกโหลกฟ้า
นิตยสารทางอีศาน : 67
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 66 ปิดเล่ม : ประเทศไทยกับภาวะการเปลี่ยนแปลง
ประวัติศาสตร์วัฒนธรรม : ๑๒ เดือนของไทมาว
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 66 : จดหมาย
บทกวี, ผญา, คำกลอน : ทางอีศาน 66 : ทำดีถวายไท้
วรรณศิลป์ : สาส์นจาก “ทางอีศาน” 66

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
4454105  Views