| ทางอีศาน 61 : จดหมาย
วรรณศิลป์ | วันที่ 8 พฤษภาคม 2560 | ผู้บันทึก: xers | ผู้ชม: 307

คอลัมน์ : จดหมาย
Column : Letters

นิตยสาร “ทางอีศาน” ฉบับที่ ๖๑
ปีที่ ๖ ประจำเดือนพฤษภาคม ๒๕๖๐
ฉบับ ก้าวที่กล้าปีที่ ๖

พวกเฮาชาวอีศานจงฮักกันมั่นยืน

เฮาคือรากเหง้าเผ่าไทย – อีสานขนานแท้
มีมาแต่ปู่สังกะสาย่าสังกะสี
สืบหน่อก่อแนวหลายกว่านั้นเกินพันปี
ประวัติมีแต่แนวใด๋มาน่าออนซอน

ใหญ่ย่อนข้าวเหนียวทุกคำจํ้าปลาแดก
ทนหามแบกเฮ็ดนาไฮ่ขุดไง้ขอน
ชีวิตพอเหิ่มเอิ่มเติ่มปอนปอน
อยู่ได้ย้อนปั้นข้าวเหนียวมัดเกลียวผูกกัน

บ่ได้คดในข้องอในกระดูก
สอนหลานลูกสู้สุดใจอย่าไหวหวั่น
กล้าเอาชีวิตเข้าสู้บู๊เดิมพัน
เพื่อสานฝันให้งดงามปรากฏมี

น่าอัศจรรย์มีภูมิปัญญาชาวบ้าน
คู่อีสานฮีตสิบสองคองสิบสี่
กลอนคำ คำผญา หลากรสบทกวี
ในถิ่นนี้มีความหวังพลังใจ

ปั้นข้าวเหนียวผองคนกล้าอย่าให้เหยื่อย
อย่าให้เปื่อยฮักปรองดองถะผองใด๋
นี่แหละ! คือรากเหง้าผองเผ่าไท
เนาอยู่ในถิ่นอีสานมานานดน

ร้อยหัวใจเข้มแข็งจนแกร่งกล้า
สร้างศรัทธาให้หลากหลายขยายผล
อย่ายอมแพ้ต่อความลำบากความยากจน
ตุ้มโฮมคนสร้างบ้านแปงเมืองให้เรืองรอง

บ่ใส่ใจไผสิเหยียบยํ่าหรือหยามเหยียด
บ่เคยเคียดสี่ห้องใจใสอ่องต่อง
แหม่นเขาออกห่างเส้นทางเดินเมินไม่มอง
ให้พี่น้อง “ทางอีศานจงฮักกันมั่นยืน”

ปราสาท สายดวง

บันทึกย่อ : ปราสาท สายดวง เป็นชาวอุบลฯ โดยกำเนิด จบปริญญาโท (รปม.) สาขาการปกครองท้องถิ่น จาก ม.ขอนแก่น อดีต ครู-ครูใหญ่ ลาออกสมัคร อบต. ได้รับเลือกและดำรงตำแหน่งประธานสภา เป็นผู้สื่อข่าวหนังสือพิมพ์มานานกว่าสี่ทศวรรษและเป็นนักจัดรายการวิทยุ เขียนกลอนมาตั้งแต่สมัยเรียนวิทยาลัยครูอุบลฯ (ป.กศ.สูง วิชาเอกภาษาไทย-วิชาโทภาษาอังกฤษ) ติดตามนิตยสาร “ทางอีศาน” มาตั้งแต่ฉบับปฐมฤกษ์ถึงปัจจุบัน ส่งกวีหลายสำนวนมาเพื่อพิจารณา บทกวี “ตายผ่อนส่ง” ได้รับตีพิมพ์ในทางอีศาน ฉบับ ๕๙ เดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๐

ทางอีศาน : ขอบคุณที่ส่งผลงานมาร่วมส่วนกันครับ หน้ากระดาษหนังสือ “ทางอีศาน” จะว่างเปล่าถ้าทุกท่านไม่ช่วยกันเขียน กิจการงานต่าง ๆ จะเกิดขึ้นไม่ได้เลยถ้าไม่มีการสร้างสรรค์นำเสนอไม่มีการระดมความคิดเห็น มีข้อสรุปร่วมและนำไปปฏิบัติ

เรียน บรรณาธิการทางอีศาน ผ่านถึงผู้อ่านทางอีศาน
เรื่อง คอลัมน์คำถิ่นฯ เปลี่ยนสู่ “ภูมิบ้านนามเมือง”

วโรกาส “ทางอีศาน” ก้าวสู่ปีที่ ๖ คณะบรรณาธิการคงจะได้สร้างปรากฏการณ์ใหม่ ๆ สาระเด่นเป็นประโยชน์เสนอสู่แฟนานุแฟน

เฉพาะคอลัมน์ “คำถิ่นกลิ่นอายแขฺมร์” ได้เปลี่ยนหัวคอลัมน์ใหม่ให้อ่านแล้วเกิดทัศนะกว้างไกลกว่าเดิมในชื่อ “ภูมิบ้านนามเมือง : TOPONYMY”

โทโพนีมี่ [Toponymy] = วิชาเกี่ยวข้องด้วยภาษาศาสตร์ เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ที่มาชื่อสถานที่

Toponymy ให้ประโยชน์ต่อการศึกษาประวัติศาสตร์และโบราณคดีด้วย มีศึกษาแพร่หลายในยุโรป ออสเตรเลีย อเมริกา ฯลฯ ในประเทศไทยปัจจุบันยังมีน้อย

ระหว่างการศึกษาต้องพบปัญหาแปลความหมายหลายภูมินามไม่ได้เลย บางแห่งแปลแล้วไม่เหมาะเจาะ จนเมื่อหยิบภาษามอญ ภาษากวย ฯลฯ มาจับ จึงร้องอ๋อ…ฉะนั้น จึงจะไม่ยํ่าอยู่แค่ภาษาเขมร

กระนั้นก็มิใช่แค่สะกดศัพท์เขมร ศัพท์มอญหรือเสาะหาผู้ช่วยแปลศัพท์ต่าง ๆ ได้ แล้วสรุปจบ.

ภูมินามวิทยาจะน่าเชื่อถือยิ่งขึ้น ต้อง/และ/หรือ/ควร (ตามแต่เงื่อนไข) ประกอบขึ้นจาก

(ก) บันทึกประวัติภูมินาม และมีฅนรุน่ ปัจจุบันเล่าปากเปล่าเสริมด้วย (การรับรู้สืบเนื่อง)

(ข) บางแห่งมีตำนาน นิทาน พงศาวดารภาคใหญ่โยงคาบสมัยสอดคล้อง และ/หรือมีบริบทสอดรับกัน

(ค) ภูมินามวิทยาที่ดี ควรเปรียบเทียบชื่อพ้องชื่อคล้าย ณ แห่งหนตำบลต่าง มากกว่า ๑ แห่ง (ถ้ามี) เพื่อ

[๑] อาจพบความสัมพันธ์ทางใดทางหนึ่ง [๒] อาจพบคำอธิบายเสริมได้แจ่มชัด [๓] อาจพบสิ่งคาดไม่ถึง ถึงขั้นตาลปัตร รื้อทิ้งสมมติฐานเดิม ต้องสืบค้น ตีความใหม่

(ง) เพ่งเรื่องชาติพันธุ์ในภูมินามนั้น เล็งฅนรุ่นปัจจุบัน และสืบย้อนไปหารุ่นดั้งเดิม ยิ่งมีประวัติยาวนาน มีหลักฐานโบราณคดี ยิ่งต้องคำนึงถึงการซ้อนทับทางวัฒนธรรม การกลืนกลายปรับตัวปรับศัพท์สำเนียง

ในส่วนการเล่าการเขียน หากมีนิทาน ตำนาน ในพุงเยอะ ๆ จะเป็นสีสันดีนัก แต่ถ้าเล่าไป ๆ หาจุดขมวดบอกที่มาไม่ได้ ก็ยังเป็นแค่ประวัติแบบท่องจำอาจเข้าข่ายประวัติอุปโลกน์ใหม่แบบขำ ๆ

แต่สำหรับนักภูมิวิทยามีพื้นภาษาถิ่นและเฉลียวใจ มักจะหากุญแจได้จากเหตุการณ์, ศัพท์ในนิทาน ตำนาน ดังนั้น จะดีมากหากแต่ละแห่งจะยังคงรายละเอียดเดิมและภาษาเก่าไว้ให้มากที่สุด

การศึกษาภูมิบ้านนามเมืองหลายแห่งต้องรอข้อมูลสำคัญ เมื่อได้มาแล้วต้องวิเคราะห์ตกผลึกหรือบางแห่งพอจะเผยแพร่ออกไปได้ก่อน ก็ยังเปิดรับข้อมูลใหม่ พร้อมจะปรับแก้ได้เสมอ การศึกษาภูมินามฯ บางแห่งที่คลุมเครือจึงคล้ายการทอดเต๋าเดินตามช่อง มีเดินหน้า ถอยหลัง มีพักรอตั้งต้นใหม่และมีรวดเดียวจบเช่นกัน

วาระนี้ขอเสนอต่อบรรณาธิการทางอีศานเพื่อพิจารณา กล่าวคือ ท่านใดอยากจะเสนอภูมินามที่ท่านสนใจ อาจใช้วิธีที่ (๑) เขียนเสนอมา “เขาบังภู” จะลองช่วยเสนอแนะการสืบค้น ไขความหมาย แล้วช่วยขัดเกลาเพื่อตีพิมพ์ในนามของท่าน

(๒) ปรกติ “เขาบังภู” ก็อ้างอิงบุคคลให้ข้อมูลอยู่แล้ว หากท่านใดพร้อมจะขวนขวายสืบเสาะข้อมูลให้เหนือกว่าเรื่องเล่าท่องจำ พร้อมจะให้ซักถาม ก็โปรดแสดงตัว เมื่อท่านได้ปรับปรุงข้อมูลแล้วส่งมา ก็จะเรียบเรียงตกแต่งร้อยเรื่องให้อ่าน พร้อมกับใช้ชื่อของท่านเป็นผู้ดำเนินเรื่องไปด้วย

ทั้งสองข้อมุ่งช่วยลดข้อจำกัดของบุคคล เพื่อขยายให้เกิดผู้ศึกษาภูมินามกว้างยิ่งขึ้น

ด้วยรักและนับถือ
“เขาบังภู”
๙ เมษา ๒๕๖๐

ทางอีศาน : คอลัมน์ของ “เขาบังภู” ได้รับการตอบรับชื่นชมจากผู้อ่านเป็นอย่างมาก เขาเขียนหนังสือด้วยความรักและจิตอาสา แต่มีวินัยเยี่ยงมืออาชีพ ทั้งศึกษาหาความรู้เพิ่มเติมอยู่ทุกเมื่อเชื่อวันเวลา ๕ ปีที่ผ่านมาผู้อ่านคงสัมผัสได้ถึงการเติบโตทางความคิด ความรู้ และการนำเสนอของเขา ภายใต้ชื่อคอลัมน์ใหม่ เราเชื่อมั่นว่า เราจะได้อ่านข้อเขียนของเขาที่ลึกและรอบด้านยิ่งขึ้น

——————————————

อ่านรายละเอียดที่นี่ http://e-shann.com/?p=15824
อ่านตัวอย่างอีบุ๊กคลิกที่นี่ http://e-shann.com/wp-content/emagazine/61/

ติดตามเนื้อหาในเล่มได้ที่…
ร้านหนังสือชั้นนำทั่วไป ซีเอ็ด นายอินทร์
สั่งซื้อ: 02-552-4070
อีเมล: e-shann@hotmail.com

อีบุคราคาเพียง 60 บาท ที่
MebMarket
4Dbook
DDeBook

นิตยสาร “ทางอีศาน” เปิดให้ผู้สนใจเข้าไปอ่านหัวข้อข่าว เรื่องราวเด่น ๆ หรือดาวน์โหลดใบสมัครสมาชิก รวมถึงร่วมเสนอความคิดเห็น อ่านรายละเอียดและสมัครเป็นสมาชิกได้ที่ http://e-shann.com/


ข่าวทางอีศาน : ภาพคอนเสิร์ตการกุศล “อมตะอีศาน”
ข่าวทางอีศาน : จดหมายสมาชิกผ้าป่า มูลนิธิทางอีศาน
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 62 : สายแนนอุษาคเนย์
นิตยสารทางอีศาน : 62
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 61 : ปิดเล่ม
วรรณศิลป์ : สูงสุดสู่สามัญ : ช่วง มูลพินิจ
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 61 : จดหมาย
วรรณศิลป์ : สาส์นจาก “ทางอีศาน” 61
วรรณศิลป์ : ทางอีศาน 61 บทบรรณาธิการ : อมตะอีศาน
นิตยสารทางอีศาน : 61

IsanGate.com somkhitsin.net nongbualumphunews.com อีสานดอทคอม สมาคมนักกลอนแห่งประเทศไทย ทองแถม นาถจำนง สำนักข่าวปฏิรูปที่ดินภาคอีสาน สโมสรนักเขียนภาคอีสาน วารสารดินดีเจอร์นัล อีสานร้อยแปด ดอทคอม
เข้าระบบ | ออกระบบ
4115892  Views