ช้างกับคน : ຊ້າງກັບຄົນ

ຂ້າງນ້ອຍຕາໃສ ຫາງສີແດງໄຝ ແວ່ບ ແວ່ບ ແວ້ບ ແວ່ບ ມາເດຶນຖນ ໄດ້ອ້ອຍຫກທ່ອນ ໂອ້ເຈ້າເນື້ອອ່ອນ ຂອບໃຈ ຊອບໃຈ ຊ້າງໄທຍເຂ້າເມືອງ ມູ່ງມາເວີຍກການ ກາຄ່ຳກຶນຄ່ຳ ເລີ້ຍງຕັວເລີ້ຍງຄົນ ຊ້າງຄົນຮະກຳ ຍູ່ບ້ານຊອກຊ້ຳ ນູ່ເມືອງຕຮາກຕຮຳ ຕຸຫລັດຕູເຫລ່ ຄືນຄ່ຳຮ່ອນເຮ່ ຂາຍອ້ອຍຂາຍອ້ອຍ ຊ່ວຍຂ້ານ້ອຍທີ ທອງແຖມ ນາຖຈຳນງ

บทบรรณาธิการ ทางอีศานฉบับที่ 21 ฟ้อนรับปีใหม่ 2557

สายลมเหนือพัดมาบอกข่าวการเปลี่ยนผ่านฤดูกาล อากาศเย็นลง-เย็นลง และแล้วลมตะวันตกสาดเข้ามาปะทะ ฝนฟ้าพลันคึกคะนอง ลมปั่นป่วนกระโชกแรง กระทั่งทุกอย่างสงบ แสงทองอร่ามหล้าลิ่วเมฆขาวบางกระจายบนฟ้าคราม อุณหภูมิลดลงวูบวาบ สัมผัสแห่ง เนื้อหนังสรุปรู้ว่า ...ฤดูหนาวมาถึงแล้ว

ปิดเล่ม ทางอีศาน 23

ในวินาทีเดียวกัน ในนาทีเดียวกัน คนไทยกำลังเสพสื่อต่าง ๆ นานา แตกต่างกันมากมาย อย่างที่เรียกได้ว่า “คนละทีป” ถ้าจดจ้องจอโทรทัศน์ บ้านที่มิได้ติดเคเบิ้ลทีวีหรือไม่ติดจานดาวเทียม ก็อาจจะกำลังจดจ้องโทรทัศน์สาธารณะห้าหกช่อง บ้านที่ติดเคเบิ้ลทีวีหรือจานดาวเทียม ก็เลือกจดจ้องได้เกินกว่าห้าสิบช่อง บางช่องก็มีแต่ “ผี” ตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง บางช่องก็ “ตี” กัน “เตะ” กัน ฯลฯ (ช่องกีฬา) ตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง บางช่องก็เป็น “จีน” ตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง บางช่องก็เป็น “แขก” เป็น “ฝรั่ง” ตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง

ทางอีศาน 72 บทบรรณาธิการ : คึดฮอดบ้าน…งานบุญสงกรานต์

พี่น้องเฮาเมื่อเห็นดอกคูนเหลืองเอ้อเฮ้อเห็นดอกจานแดงจ่ายหว่าย ได้ยินเสียงพิณแคนแล้วจิตใจคึดฮอดบ้านขึ้นมาทันที โดยเฉพาะคนพลัดพรากบ้านไปไกล อยู่ในป่าคอนกรีต ตามบ้านเช่า ทั้งยังต้องทนทำงานกับผู้ที่ไม่เคยนับญาติร่วมชาติไทย

กลอนบทละคร (๑)

กลอนบทละครมีมาแล้วตั้งแต่ยุคกรุงศรีอยุธยา แต่จะมีบทละครจบเรื่องครบถ้วนอย่างที่มาแต่งกันในยุครัตนโกสินทร์หรือไม่ ก็ตัดสินยาก เพราะต้นฉบับสูญหายไปครั้งกรุงแตก แต่หลักฐานมียืนยันได้ว่า มีการแต่งเป็น “บทร้อง” และก็น่าจะร้องเล่น (แสดงละคร) กันทั้งคืนเป็นเวลาหลายคืน

บทบรรณาธิการ ทางอีศาน 36 : แสงสว่างส่องทางสังคมไทย

ฮีต ๑๒ คอง ๑๔ ขนบธรรมเนียมและธรรมนูญชีวิตแต่โบราณ รวมทั้งแบบวิถีการบริหารจัดการตนเองที่ถูกกดทับ ระงับ ตั้งแต่ครั้งรวมศูนย์อำนาจจากทุกภาคเข้าไปอยู่เมืองหลวง เพื่อขีดเส้นแดนประกาศราชอาณาจักรขึ้นนั้น ถึงวันนี้โลกเปลี่ยนบ้านเมืองขยายตัวซับซ้อน ผู้คนพลเมืองมากล้นสังคมมีปัญหาหมักหมมมากมาย ชาวไทยจึงต้องสร้างองค์ความรู้ของตนขึ้นใหม่

ประวัติศาสตร์การเมืองอีสาน (บทที่ ๒)

ทางอีศาน ๑๒: ดังนั้น มณฑลลาวกลาง เรียกใหม่ว่ามณฑลนครราชสีมา มณฑลลาวพวน เรียกใหม่ว่ามณฑลฝ่ายเหนือ ต่อมาปี พ.ศ. ๒๔๔๓ เรียกว่ามณฑลอุดร ส่วนมณฑลลาวกาวในปี พ.ศ. ๒๔๔๒ นั้น เรียกใหม่ว่ามณฑลตะวันออกเฉียงเหนือ ต่อมาในปีพ.ศ. ๒๔๔๓ เรียกว่ามณฑลอิสาน คำว่า “อิสาน” หรือ “อีสาน” และคำว่า “ตะวันออกเฉียงเหนือ” ถูกนำมาใช้ตั้งแต่บัดนั้น

บทบรรณาธิการทางอีศาน 33 : คนเราก็คือคน

คนเราจะมี ธาตุลักษณะ ติดตัวมาตั้งแต่เกิด บางคนหงิม ๆ บางคนซุกซน บางคนห้าว ธาตุลักษณะเหล่านี้จะเด่นมากขึ้นหรือซ่อนรอยแสดงออกน้อยลง อยู่ที่สภาพแวดล้อมและสังคมรอบตัว แต่ธาตุลักษณะนั้น ๆ ดำรงอยู่ตลอดชีวิต

บทบรรณาธิการ ทางอีศานฉบับที่ ๔

ทุกสังคมทุกประเทศบนโลกใบนี้ หลากหลายแนวคิดชีวิตมีร้อยแปดวิถีปฏิบัติ และการรับเชื่อ ไม่มีชีวิตที่ดีพร้อม และไม่มีสังคมที่สัมบูรณ์ ถ้าพวกเราพึ่งลำแข้งตน สร้างเศรษฐกิจเพื่อชีวิตและครอบครัว ถ้าพวกเราเสริมสร้างความสุขให้ตน ให้ผู้คนรอบข้าง ให้วงงานสัมมาอาชีวะ และเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ที่สำคัญคือ

จากเจ้าพระยา สู่ อาณาจักรศรีโคตรบูร

ทีมงานทางอีศานออกเดินทางแสวงหาข้อมูล จากเจ้าพระยา สู่ อาณาจักรศรีโคตรบูร ระว่างวันที่ 31 มีนาคม - 5 เมษายน 2557 เก็บภาพและเรื่องราวระว่างทางและปลายทางมาฝาก และขุดคุ้ยเรื่องราวที่ลึกซึ้งเกี่ยวกับเป้าหมายการไปครั้งเพื่อนำเสนอในนิตยสารทางอีศานเล่มต่อไปโปรดติดตามอ่าน ระหว่างนั้นชมภาพและเรื่องราวเล็ก ๆ น้อย ๆ ระหว่างทางเป็นบรรณาการจากทีมงานขอรับ

จดหมาย ทางอีศานฉบับที่ 12

อยากจะเขียนถึงบก.ตั้งแต่รู้ว่า มาโนช พรหมสิงห์ อำลาผู้อ่านใน “ทางอีศาน” ฉบับที่ ๘ เนื่องจากผมเป็นญาติทางสายน้ำหมึกกับนักเขียนผู้นี้มายาวนาน ก็เข้าใจถึงภารกิจอันยิ่งใหญ่ของคนเป็นพ่อ นั่นคือการเลี้ยงลูกสาวทั้งสองคน และแรงปรารถนาอันคุโชนสำหรับวรรณกรรมเรื่องใหม่ ซึ่งคงจะต้องติดตามกันต่อไป หลาย ๆ คอลัมน์ที่ผูกพันและไม่อาจผ่านเลยอาทิ บทบรรณาธิการ, ส่องเมือง (ดร.เสรี พงศ์พิศ), เสียงเมือง (มหา สุรารินทร์), เรื่องเล่าชุดพ่อเฒ่ากับลูกเขย และที่เกี่ยวข้องกับศิลปะทั้งหมด

สงครามปราบฮ่อ หนองค่าย

ในสมัยรัชกาลที่ 5 พวกฮ่อภายใต้การนำของ "ปวงนันชี" ซ่องสุมกำลังที่หลวงพระบาง ทุ่งไหหินอยู่ในเมืองโพนสะหวัน แขวงเชียงขวาง ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของลาว เป็นกลุ่มโจรปล้นบ้านเมืองในดินแดนสิบสองจุไทและเมืองพวน ซึ่งขณะนั้นถือเป็นอาณาเขตของฝ่ายไทย

ทางอีศาน 74 : บันทึกการสำรวจวิถีชีวิตลุ่มน้ำเสียวใหญ่ [ตอนที่ 1]

การเดินทางศึกษาและสำรวจในครั้งนี้ เป็นแค่เพียงความสนใจส่วนตัวของผมและเพื่อน ๆ ผู้ที่มีจิตใจห่วงใยในวิถี ชีวิตของชาวบ้านที่อยู่ติดลำน้ำเสียวสายนี้

ทางอีศาน 56 ปิดเล่ม

การเมืองทั่วโลกปัจจุบันเป็นเรื่องของการต่อสู้แบบหมากัดกันระหว่างกลุ่มผลประโยชน์ต่าง ๆ ที่ต้องการส่วนแบ่งก้อนโตที่สุดจากหีบสมบัติของภาครัฐ ภาวะปัจจุบันที่เรียกกันว่าการเมืองนั้น จริง ๆ แล้วไม่ใช่การเมือง แต่เป็น "สัมฤทธิ์ผลของกลุ่มผลประโยชน์” ถ้ามวลชนไม่รู้เท่าทันเล่ห์เหลี่ยมการชูธงนำที่เป็นพิษ เช่น

ประวัติความเป็นมาของเผ่าภูไท ตำนานแรก

เผ่าภูไทนิยมนุ่งผ้าซิ่นหมี่ตีนต่อ เป็นผืนเดียวกันกับผ้าผืนกว้างประมาณ 4-5 นิ้ว ย้อมครมเกือบสีดำ เรียกว่าผ้าดำหรือซิ่นดำ สวมเสื้อแขนกระบอกสามส่วน สำดำขลิบแดง ติดกระดุมเงิน หรือเหรียญสตางค์ หรือกระดุมขาวมาติดเรียงสองแถวห่มด้วยผ้าขิดพื้นเมือง เปลือยไหล่ด้านขวา ห่มด้านซ้ายและมัดชายผ้าสีข้างด้านขวา นิยมสวมสร้อยคอ สร้อยข้อมือ ข้อเท้า ด้วยโลหะเงิน เกล้าผมเป็นมวยสูงตั้งตรง ใช้ผ้ามนหรือแพรมนทำเป็นผ้าสี่เหลี่ยมเล็กๆ ม้วนผูกมวยผม

อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบ มุกดาหาร

ถ้ำฝ่ามือแดง ภายในถ้ำมีภาพเขียนสีนักโบราณคดีสันนิษฐานว่าภาพเหล่านี้มีอายุไม่ต่ำกว่า 5,000 ปีและเป็นของมนุษย์สมัยโบราณ แหล่งท่องเที่ยวแห่งนี้อยู่ที่บริเวณหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติภูผาเทิบ 1 (ห้วยสิงห์) ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ 8 กิโลเมตร

มรรควิธีวิทยา : วิภาษวิธี : Dialectical Methodology (8)

ผลงานทางวิทยาศาสตร์ ก่อนจะถึงขั้นนำไปใช้ได้ ยังต้องผ่านการทดลองขั้นกลางเสียก่อน ผ่านการทดลองตรวจสอบแล้วตรวจสอบอีก จึงจะนำไปใช้ได้ในการผลิต เพื่อที่จะทำให้มีความน่าเชื่อถือและประหยัดที่สุด การเผยแพร่เทคนิค วิทยาการใด ๆ ก็ตาม ควรทดลองปฏิบัติในเฉพาะที่เสียก่อน เมื่อได้ผลดีแล้วจึงค่อยเผยแพร่ให้กว้าง

สิม – สีมา – เสมา รากภาษามอญ? (๕)

ในแง่ประวัติศาสตร์ภาษา(ย่นย่อ) ก่อนพุทธกาลนับพันปี พวก “อริยกะ” เข้าสู่ชมพูทวีปขับไล่ “มิลักขุ” อยู่ดั้งเดิมถอยร่นลงมา บ้างเรียก “มุณฑะ” (Munda) กลุ่มภาษาหนึ่งในลุ่มน้ำพรหมบุตรตอนเหนือแถบอัสสัม (อินเดียตอนใต้) พวกนี้ลงมาอยู่ดินแดนลุ่มแม่น้ำอิรวดี, สาละวิน, แม่น้ำโขงตอนบน อีกกลุ่มอยู่ตามหมู่เกาะแฟซิฟิค (ซาไก เซมัง อบอริจิน)
1 2 3 45
WP Facebook Auto Publish Powered By : XYZScripts.com